సుందరకాండము – భాగము – 3

 

సుందరకాండము – భాగము – 3

 

ఈ కాండములో సర్గ సంఖ్య	శ్లోకములు	శ్లోకముల సంఖ్య	ఈ కాండములో స్వీకరించిన మొత్తము శ్లోకములు
8	స తస్య మధ్యే భవనస్య సంస్థితమ్ మహద్విమానం మణివజ్రచిత్రితమ్। ప్రతప్త జంబూనదజాలకృత్రిమమ్ దదర్శ వీరః పవనాత్మజః కపిః॥౧|| తదప్రమేయాప్రతికారకృత్రిమమ్ కృతం స్వయం సాధ్వితి విశ్వకర్మణా। దివం గతం వాయుపథప్రతిష్టితమ్ వ్యరాజతాssదిత్య పథస్య లక్ష్మవత్॥ ౨|| నతత్ర కించి న్నకృతం ప్రయత్నతో న తత్రకించిన్న మహార్హరత్నవత్। న తే విశేషా నియతా స్సురేష్వపి న తత్ర కించిన్న మహావిశేషవత్॥ ౩|| తపస్సమాధానపరాక్రమార్జితమ్ మనస్సమాధానవిచారచారిణమ్। అనేకసంస్థాన విశేషనిర్మితమ్ తతస్తతస్తుల్య విశేషదర్శనమ్॥ ౪|| మనస్సమాధాయ తు శీఘ్రగామినమ్ దురావరం మారుతతుల్యగామినమ్। మహాత్మనాం పుణ్యకృతాం మహార్థినామ్ యశస్వినామగ్ర్యముదా మివాలయమ్॥౫|| వసంతపుష్కోత్కరచారుదర్శనమ్ వసంతమాసాదపి కాంత దర్శనమ్। స పుష్పకం తత్ర విమానముత్తమమ్ దదర్శ తద్వానరవీరసత్తమః ॥౬|| ఉత్తమమ్ రాక్షసావాసమ్ హనుమానవలోకయన్ | ఆససాదాథ లక్ష్మీవాన్ రాక్షసేన్ద్రనివేశనమ్ ॥౭ ॥ చతుర్ విషాణైర్ ద్విరదైః త్రివిషాణైః తథైవ చ | పరిక్షిప్తమ్ అసమ్బాధమ్ రక్ష్యమాణమ్ ఉదాయుధైః ॥౮ ॥	8	114
ఆ రాజప్రాసాదం నడిబొడ్డున, వాయుపుత్రుడైన వానర వీరుడు హనుమంతుడు ఒక అద్భుతమైన, అతి భారీ దివ్య విమానాన్ని (ఆకాశ రథాన్ని) చూశాడు. అది వజ్రాలు, విలువైన నవరత్నాలతో అద్భుతంగా పొదగబడి, మెరిసిపోయే మేలిమి బంగారు తీగలతో, గంటల సమూహాలతో అలంకరించబడి ఉంది. అపారమైన శిల్పకళా నైపుణ్యంతో నిర్మించబడిన ఆ విమానం, సాటిలేని నిర్మాణ సౌందర్యాన్ని కలిగి ఉంది. దేవశిల్పి అయిన విశ్వకర్మ స్వయంగా దీనిని అత్యంత పరిపూర్ణమైన సృష్టిగా ప్రకటించి, దీనిని రూపొందించాడు. ఆకాశంలో ప్రయాణిస్తూ, వాయు మార్గంలో నిలిచి ఉన్న ఆ విమానం, సూర్య భగవానుని మార్గంలో ప్రకాశించే రెండవ సూర్యునిలా కాంతులీనుతోంది.  ఆ విమానంలో తీవ్రమైన శ్రమతో చెక్కబడని భాగం అంటూ ఏదీ లేదు, అత్యంత విలువైన రత్నాలతో చేయబడని వస్తువు అంటూ ఏదీ లేదు. దేవతలకు మాత్రమే ఉండే ఏ ప్రత్యేక విశిష్టత కూడా ఇక్కడ లోపించలేదు, అందులోని ప్రతి ఒక్క విశేషం అసాధారణమైనదిగా ఉంది. రావణుడు తన తీవ్రమైన తపస్సు, ధ్యానం మరియు పరాక్రమ బలంతో దానిని సంపాదించాడు. అది నడిపే వాని సంకల్పాన్ని, మనో వేగాన్ని బట్టి కదిలేది. వైవిధ్యమైన, వింతైన నమూనాలతో కూడిన అనేక విశిష్ట కట్టడాలతో నిర్మించబడిన ఆ విమానంలోని ప్రతి ఒక్క భాగం సమానమైన ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తూ చూడముచ్చటగా ఉంది.  మనసు తలచిన వెంటనే అత్యంత వేగంగా ప్రయాణించేది, శత్రువులకు ఏమాత్రం లొంగనిది, వాయు వేగానికి సమానమైన వేగం గలది అయిన ఆ వాహనం పరమానందానికి నిలయమై, పుణ్యాత్ములు, మహాత్ములు మరియు సంపన్నుల యొక్క మూర్తీభవించిన కీర్తి వలె ప్రకాశించింది.  వసంతకాలపు తాజా పుష్పగుచ్ఛం వలె చూడముచ్చటగా ఉంటూ, వసంత రుతువు కంటే కూడా ఎంతో రమణీయంగా కనిపించే ఆ దివ్య వాహనమైన 'పుష్పక విమానాన్ని' వానర వీరులలో శ్రేష్ఠుడైన హనుమంతుడు కన్నులారా వీక్షించాడు. ఆ తర్వాత, తేజోవంతుడైన హనుమంతుడు రాక్షసుల యొక్క ఉత్తమ నివాస స్థానాన్ని, రావణుని అంతఃపురాన్ని సమీపించి నిశితంగా పరిశీలించాడు. ఆ భవనం నాలుగు దంతాలు గల ఏనుగులను, మూడు దంతాలు గల ఏనుగులను, రెండు దంతాలు గల ఏనుగులను కలిగి ఉండి కూడా ఏమాత్రం ఇరుకుగా లేకుండా విశాలంగా ఉంది. పైకెత్తిన ఆయుధాలను ధరించిన పహారా సైనికులతో ఆ అంతఃపురం కట్టుదిట్టంగా రక్షించబడుతోంది.
10	తత్ర దివ్యోపమం ముఖ్యం స్ఫాటికం రత్నభూషితమ్ | అవేక్షమాణో హనుమాన్దదర్శ శయనాసనమ్ || ౧|| తస్య చైకతమే దేశే సోఽగ్ర్యమాల్యవిభూషితమ్ | దదర్శ పాణ్డురం ఛత్రం తారాధిపతిసంనిభమ్ || ౨|| బాలవ్యజనహస్తాభిర్వీజ్యమానం సమన్తతః | గన్ధైశ్చ వివిధైర్జుష్టం వరధూపేన ధూపితమ్ || ౩|| పరమాస్తరణాస్తీర్ణమావికాజినసంవృతమ్ | దామభిర్వరమాల్యానాం సమన్తాదుపశోభితమ్ || ౪|| తస్మిఞ్జీమూతసఙ్కాశం ప్రదీప్తోత్తమకుణ్డలమ్ | లోహితాక్షం మహాబాహుం మహారజతవాససం || ౫|| లోహితేనానులిప్తాఙ్గం చన్దనేన సుగన్ధినా | సన్ధ్యారక్తమివాకాశే తోయదం సతడిద్గుణమ్ || ౬|| వృతమాభరణైర్దివ్యైః సురూపం కామరూపిణమ్ | సవృక్షవనగుల్మాఢ్యం ప్రసుప్తమివ మన్దరమ్ || ౭|| క్రీడిత్వోపరతం రాత్రౌ వరాభరణభూషితమ్ | ప్రియం రాక్షసకన్యానాం రాక్షసానాం సుఖావహమ్ || ౮|| పీత్వాప్యుపరతం చాపి దదర్శ స మహాకపిః | భాస్కరే శయనే వీరం ప్రసుప్తం రాక్షసాధిపమ్ || ౯|| నిఃశ్వసన్తం యథా నాగం రావణం వానరోత్తమః | ఆసాద్య పరమోద్విగ్నః సోఽపాసర్పత్సుభీతవత్ || ౧౦|| అథారోహణమాసాద్య వేదికాన్తరమాశ్రితః | సుప్తం రాక్షసశార్దూలం ప్రేక్షతే స్మ మహాకపిః || ౧౧|| శుశుభే రాక్షసేన్ద్రస్య స్వపతః శయనోత్తమమ్ | గన్ధహస్తిని సంవిష్టే యథాప్రస్రవణం మహత్ || ౧౨|| కాఞ్చనాఙ్గదనద్ధౌ చ దదర్శ స మహాత్మనః | విక్షిప్తౌ రాక్షసేన్ద్రస్య భుజావిన్ద్రధ్వజోపమౌ || ౧౩|| ఐరావతవిషాణాగ్రైరాపీడితకృతవ్రణౌ | వజ్రోల్లిఖితపీనాంసౌ విష్ణుచక్రపరిక్షితౌ || ౧౪|| పీనౌ సమసుజాతాంసౌ సఙ్గతౌ బలసంయుతౌ | సులక్షణ నఖాఙ్గుష్ఠౌ స్వఙ్గులీతలలక్షితౌ || ౧౫|| సంహతౌ పరిఘాకారౌ వృత్తౌ కరికరోపమౌ | విక్షిప్తౌ శయనే శుభ్రే పఞ్చశీర్షావివోరగౌ || ౧౬|| శశక్షతజకల్పేన సుశీతేన సుగన్ధినా | చన్దనేన పరార్ధ్యేన స్వనులిప్తౌ స్వలఙ్కృతౌ || ౧౭|| ఉత్తమస్త్రీవిమృదితౌ గన్ధోత్తమనిషేవితౌ | యక్షపన్నగగన్ధర్వదేవదానవరావిణౌ || ౧౮|| దదర్శ స కపిస్తస్య బాహూ శయనసంస్థితౌ | మన్దరస్యాన్తరే సుప్తౌ మహార్హీ రుషితావివ || ౧౯|| తాభ్యాం స పరిపూర్ణాభ్యాం భుజాభ్యాం రాక్షసాధిపః | శుశుభేఽచలసఙ్కాశః శృఙ్గాభ్యామివ మన్దరః || ౨౦|| చూతపుంనాగసురభిర్బకులోత్తమసంయుతః | మృష్టాన్నరససంయుక్తః పానగన్ధపురఃసరః || ౨౧|| తస్య రాక్షససింహస్య నిశ్చక్రామ ముఖాన్మహాన్ | శయానస్య వినిఃశ్వాసః పూరయన్నివ తద్గృహమ్ || ౨౨|| ముక్తామణివిచిత్రేణ కాఞ్చనేన విరాజతా | ముకుటేనాపవృత్తేన కుణ్డలోజ్జ్వలితాననమ్ || ౨౩|| రక్తచన్దనదిగ్ధేన తథా హారేణ శోభితా | పీనాయతవిశాలేన వక్షసాభివిరాజితమ్ || ౨౪|| పాణ్డురేణాపవిద్ధేన క్షౌమేణ క్షతజేక్షణమ్ | మహార్హేణ సుసంవీతం పీతేనోత్తమవాససా || ౨౫|| మాషరాశిప్రతీకాశం నిఃశ్వసన్తం భుజఙ్గవత్ | గాఙ్గే మహతి తోయాన్తే ప్రసుతమివ కుఞ్జరమ్ || ౨౬|| చతుర్భిః కాఞ్చనైర్దీపైర్దీప్యమానైశ్చతుర్దిశమ్ | ప్రకాశీకృతసర్వాఙ్గం మేఘం విద్యుద్గణైరివ || ౨౭|| పాదమూలగతాశ్చాపి దదర్శ సుమహాత్మనః | పత్నీః స ప్రియభార్యస్య తస్య రక్షఃపతేర్గృహే || ౨౮|| శశిప్రకాశవదనా వరకుణ్డలభూషితాః | అమ్లానమాల్యాభరణా దదర్శ హరియూథపః || ౨౯|| నృత్తవాదిత్రకుశలా రాక్షసేన్ద్రభుజాఙ్కగాః | వరాభరణధారిణ్యో నిషన్నా దదృశే కపిః || ౩౦|| తాసామేకాన్తవిన్యస్తే శయానాం శయనే శుభే | దదర్శ రూపసమ్పన్నామపరాం స కపిః స్త్రియమ్ || ౩౧|| ముక్తామణిసమాయుక్తైర్భూషణైః సువిభూషితామ్ | విభూషయన్తీమివ చ స్వశ్రియా భవనోత్తమమ్ || ౩౨|| గౌరీం కనకవర్ణాభామిష్టామన్తఃపురేశ్వరీమ్ | కపిర్మన్దోదరీం తత్ర శయానాం చారురూపిణీమ్ || ౩౩|| స తాం దృష్ట్వా మహాబాహుర్భూషితాం మారుతాత్మజః | తర్కయామాస సీతేతి రూపయౌవనసమ్పదా | హర్షేణ మహతా యుక్తో ననన్ద హరియూథపః || ౩౪|| ఆశ్పోటయామాస చుచుమ్బ పుచ్ఛం ననన్ద చిక్రీడ జగౌ జగామ | స్తమ్భానరోహన్నిపపాత భూమౌ నిదర్శయన్స్వాం ప్రకృతిం కపీనామ్ || ౩౫||	35	149
ఆ గది చుట్టూ చూస్తూ, వానరుడైన హనుమంతుడు స్ఫటికంతో చేయబడిన ఒక అద్భుతమైన, శ్రేష్ఠమైన మంచాన్ని చూశాడు. అది విలువైన నవరత్నాలతో అలంకరించబడి, దేవతలకు సైతం తగినట్లుగా ఉంది. ఆ శయన మందిరంలోని ఒక భాగంలో, నక్షత్రాధిపతియైన చంద్రునిలా తెల్లగా మెరిసిపోతున్న ఒక శ్వేత చత్రాన్ని (సువర్ణ మండపాన్ని) ఆయన చూశాడు. అది శ్రేష్ఠమైన పూలమాలలతో అలంకరించబడి, చామరాలు పట్టుకున్న పరిచారికలతో నలువైపులా చుట్టూ ముట్టబడి ఉంది. వివిధ రకాల సుగంధాలతో, ఉత్తమమైన ధూప పరిమళాలతో ఆ ప్రదేశమంతా నిండి ఉంది. ఆ మంచం అమూల్యమైన, మెత్తటి శయ్యతో (దుప్పట్లతో) కూడి, మేలిమి గొర్రె ఉన్నితో చేసిన తివాచీలతో పరవబడి, చుట్టూ రంగురంగుల పూలదండలతో అందంగా అలంకరించబడింది. ఆ మంచంపై రాక్షస రాజు (రావణుడు) నల్లని మేఘంలా పడుకొని ఉన్నాడు. ఆయన ప్రకాశవంతమైన, శ్రేష్ఠమైన కుండలాలను (చెవి ఆభరణాలను) ధరించి, ఎర్రటి కళ్లు, మహా బాహువులు కలిగి, పీతాంబరాలను (బంగారు పసుపు రంగు వస్త్రాలను) ధరించి ఉన్నాడు. ఆయన శరీరం సుగంధభరితమైన ఎర్రచందన లేపనంతో అలదబడి ఉంది. అది సంధ్యాసమయంలోని నల్లని మేఘం మెరుపులతో కూడి ఉన్నట్లుగా ప్రకాశిస్తోంది. దివ్యమైన ఆభరణాలు ధరించి, సుందరుడై, కోరిన రూపం ధరించగల ఆ రావణుడు, తన చెట్లు, అడవులు మరియు పొదలతో సహా నిద్రిస్తున్న మందర పర్వతంలా కనిపించాడు. రాత్రి వేళ తన విలాసాలను ముగించుకుని, శ్రేష్ఠమైన ఆభరణాలతో అలంకరించుకున్నవాడు, రాక్షస కన్యలకు ప్రియమైనవాడు మరియు తన వంశీయులకు ఆనందకారకుడైన ఆ రాక్షస వీరుడు, మద్యపానం తర్వాత ఆ దివ్యమైన మంచంపై గాఢనిద్రలో ఉన్నాడు. మహా వానరుడైన హనుమంతుడు నిలబడి ఆయనను నిశితంగా చూశాడు.   విషసర్పంలా గంభీరంగా శ్వాస పీలుస్తున్న రావణుడిని సమీపించిన ఆ వానరోత్తముడు తీవ్రమైన ఆందోళనకు లోనై, సహజమైన భయంతో అప్రయత్నంగా కొన్ని అడుగులు వెనక్కి వేశాడు. ఆ తర్వాత, ఒక ఎత్తైన వేదికపైకి ఎక్కి, ఒక స్తంభాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని, ఆ రాక్షస శార్దూలుడిని (రావణుడిని) నిశితంగా గమనించడానికి సురక్షితమైన చోట నిలిచాడు. రాక్షస ప్రభువు నిద్రిస్తున్న ఆ అద్భుతమైన మంచం, ఒక మహా గజం విశ్రమిస్తున్న ప్రస్రవణ పర్వతం మీది జలపాతం వలె ప్రకాశించింది. మహాత్ముడైన ఆ రాక్షస రాజు యొక్క సువర్ణ కేయూరములు (భుజకీర్తులు) ధరించిన మహా బాహువులను హనుమంతుడు చూశాడు. అవి ఇంద్రుని ధ్వజాల వలె మంచంపై ఇరువైపులా చాచబడి ఉన్నాయి. ఆ బాహువులు ఇంద్రుని ఐరావత దంతాల పదునైన ములుకుల వల్ల కలిగిన పాత గాయాల మచ్చలను కలిగి ఉన్నాయి. వారి కండరాల భుజాలు ఇంద్రుని వజ్రాయుధం చేత, విష్ణుమూర్తి సుదర్శన చక్రం చేత గాయపడిన గుర్తులను కలిగి ఉన్నాయి. దృఢంగా, సువ్యవస్థితంగా, సమానంగా ఉండి, అమితమైన బలాన్ని కలిగి ఉన్న ఆయన చేతి గోళ్లు, బొటనవేళ్లు శుభ లక్షణాలను కలిగి, అందమైన వేళ్లతో ఒప్పారుతున్నాయి. ఇనుప పరిఘల వలె మందంగా, ఏనుగు తొండాల వలె గుండ్రంగా ఉండి, తెల్లటి శయ్యపై చాచబడిన ఆ రెండు బాహువులు రెండు ఐదు పడగల సర్పాల వలె ఉన్నాయి. అవి కుందేటి రక్తం వలె ఎర్రగా ఉండే, అమూల్యమైన, చల్లని మరియు అత్యంత సుగంధభరితమైన చందన లేపనంతో అలదబడి ఉన్నాయి. ఉత్తమ స్త్రీల చేత మర్దనా చేయబడి, శ్రేష్ఠమైన పరిమళాలతో నిండిన ఆ బాహువులే పూర్వం యముడు, పన్నగులు, గంధర్వులు, దేవతలు మరియు దానవులను భయంతో ఏడ్పించాయి. మందర పర్వత లోయలలో నిద్రిస్తున్న రెండు కోపగ్రస్తమైన మహా సర్పాల వలె మంచంపై ఉన్న ఆ రెండు బాహువులను వానరుడు చూశాడు. ఆ రెండు భారీ బాహువులతో, పర్వతసమానుడైన ఆ రాక్షస రాజు, జంట శిఖరాలతో అలరారే మందర పర్వతంలా శోభాయమానంగా కనిపించాడు. ఆ రాక్షస సింహం నిద్రిస్తుండగా, ఆయన నోటి నుండి వెలువడే నిట్టూర్పులు ఆ గది అంతటా నిండాయి. ఆ శ్వాస మామిడి పండ్లు, పున్నాగ పూల మధుర పరిమళాన్ని, శ్రేష్ఠమైన పొగడ (బకుళ) పూల సువాసనను, ఉత్తమ మద్యంతో మిళితమైన రుచికరమైన ఆహారాల సుగంధాన్ని కలిగి ఉంది. నిద్రిస్తున్నప్పుడు పక్కకు ఒరిగిన ముత్యాలు, రత్నాలు పొదిగిన దివ్యమైన బంగారు కిరీటం కింద ఉన్న ప్రకాశవంతమైన కుండలాల వల్ల ఆయన ముఖం వెలిగిపోతోంది. ఆయన విశాలమైన, కండరాలతో కూడిన వక్షస్థలం ఎర్రచందనంతో అలదబడి, అద్భుతమైన ముత్యాల హారంతో అలంకరించబడింది.  ఆయన కళ్లు రక్తవర్ణంలో ఉన్నాయి. ఆయన అమూల్యమైన తెల్లటి పట్టు ఉత్తరీయాన్ని, చక్కని పసుపు రంగు ధోవతిని ధరించి ఉన్నాడు. నల్లని మినుముల భారీ రాశిలా ఉంటూ, సర్పంలా నిట్టూరుస్తున్న ఆయన, గంగానది విశాల తీరంలో ప్రశాంతంగా నిద్రిస్తున్న ఒక మహా గజం వలె ఉన్నాడు. నాలుగు దిక్కులలో నాలుగు బంగారు దీపాలు ప్రకాశిస్తుండటం వల్ల ఆయన శరీరమంతా వెలిగిపోతూ, మెరుపుల సమూహాలతో కూడిన నల్లని మేఘంలా కనిపించాడు. భార్యల పట్ల అత్యంత అనురాగం గల ఆ రాక్షస ప్రభువు అంతఃపురంలో, ఆ మహాత్ముడైన రాజు పాదాల చెంత విశ్రమిస్తున్న ఆయన రాణులను కూడా వానర సేనాధిపతి చూశాడు. వారి ముఖాలు చంద్రబింబంలా ప్రకాశిస్తున్నాయి, వారు అందమైన కుండలాలను ధరించి, తాజా పూలమాలలతో అలంకరించబడి ఉన్నారు. నృత్య వాయిద్య కళలలో అత్యంత నైపుణ్యం కలిగి, ఉత్తమ ఆభరణాలు ధరించిన ఆ స్త్రీలు, ఇప్పుడు రాక్షస రాజు బాహువుల చెంత గాఢనిద్రలో ఉండటాన్ని ఆ వానరుడు చూశాడు. వారికి భిన్నంగా, ఒక ప్రశాంతమైన మూలలో ఉన్న అందమైన మంచంపై, అసాధారణ సౌందర్యం గల మరొక స్త్రీని వానరుడు చూశాడు. ఆమె ముత్యాలు, వజ్రాలు పొదిగిన ఆభరణాలతో అద్భుతంగా అలంకరించబడి, తన సొంత శరీర లావణ్య కాంతితో ఆ మహా సౌధాన్ని వెలిగిస్తున్నట్లుగా ఉంది. మేలిమి బంగారు ఛాయ కలిగి, అత్యంత సుందరమైన రూపంతో, ఆ అంతఃపురానికి పట్టపురాణిగా వెలుగుతున్న మండోదరి అక్కడ పడుకొని ఉండటాన్ని హనుమంతుడు చూశాడు.  ఆమె అద్భుతమైన అలంకరణను, అసమానమైన యవ్వన సౌందర్యాన్ని చూసి, మహాబాహువుడైన వాయుపుత్రుడు, "ఈమె ఖచ్చితంగా సీతాదేవి అయి ఉంటుంది!" అని ఊహించాడు. దాంతో వానర సేనాధిపతి అమితమైన ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయాడు. వానరుల యొక్క సహజమైన, ఆనందోత్సాహ స్వభావాన్ని ప్రదర్శిస్తూ, ఆయన తన భుజాలను చరుచుకున్నాడు, తన తోకను ముద్దాడాడు, సంతోషంతో నృత్యం చేశాడు, చప్పట్లు కొట్టాడు, గట్టిగా పాటలు పాడాడు, చుట్టూ పరిగెత్తాడు, స్తంభాలను ఎక్కాడు మరియు తిరిగి నేలపైకి లంఘించాడు.

 

ఇత్యార్షే శ్రీ మూల రామాయణే సుందరకాండే  తృతీయ: భాగ: