Thursday, 12 November 2026

అరణ్యకాండము - భాగము - 7

 

అరణ్యకాండము - భాగము - 7

 

ఈ కాండములో సర్గ సంఖ్య

శ్లోకములు

శ్లోకముల సంఖ్య

ఈ కాండములో స్వీకరించిన మొత్తము శ్లోకములు

27

ఖరం తు రామాభిముఖం ప్రయాన్తం వాహినీపతిః |

రాక్షసస్త్రిశిరా నామ సంనిపత్యేదమబ్రవీత్ || ౧||

మాం నియోజయ విక్రాన్త సంనివర్తస్వ సాహసాత్ |

పశ్య రామం మహాబాహుం సంయుగే వినిపాతితమ్ || ౨||

ప్రతిజానామి తే సత్యమాయుధం చాహమాలభే |

యథా రామం వధిష్యామి వధార్హం సర్వరక్షసామ్ || ౩||

అహం వాస్య రణే మృత్యురేష వా సమరే మమ |

వినివర్త్య రణోత్సాహం ముహూర్తం ప్రాశ్నికో భవ || ౪||

ప్రహృష్టో వా హతే రామే జనస్థానం ప్రయాస్యసి |

మయి వా నిహతే రామం సంయుగాయోపయాస్యసి || ౫||

ఖరస్త్రిశిరసా తేన మృత్యులోభాత్ప్రసాదితః |

గచ్ఛ యుధ్యేత్యనుజ్ఞాతో రాఘవాభిముఖో యయౌ || ౬||

త్రిశిరాశ్చ రథేనైవ వాజియుక్తేన భాస్వతా |

అభ్యద్రవద్రణే రామం త్రిశృఙ్గ ఇవ పర్వతః || ౭||

శరధారా సమూహాన్స మహామేఘ ఇవోత్సృజన్ |

వ్యసృజత్సదృశం నాదం జలార్ద్రస్యేవ దున్దుభేః || ౮||

ఆగచ్ఛన్తం త్రిశిరసం రాక్షసం ప్రేక్ష్య రాఘవః |

ధనుషా ప్రతిజగ్రాహ విధున్వన్సాయకాఞ్శితాన్ || ౯||

స సమ్ప్రహారస్తుములో రామ త్రిశిరసోర్మహాన్ |

బభూవాతీవ బలినోః సింహకుఞ్జరయోరివ || ౧౦||

తతస్త్రిశిరసా బాణైర్లలాటే తాడితస్త్రిభిః |

అమర్షీ కుపితో రామః సంరబ్ధమిదమబ్రవీత్ || ౧౧||

అహో విక్రమశూరస్య రాక్షసస్యేదృశం బలమ్ |

పుష్పైరివ శరైర్యస్య లలాటేఽస్మి పరిక్షతః |

మమాపి ప్రతిగృహ్ణీష్వ శరాంశ్చాపగుణచ్యుతాన్ || ౧౨||

ఏవముక్త్వా తు సంరబ్ధః శరానాశీవిషోపమాన్ |

త్రిశిరో వక్షసి క్రుద్ధో నిజఘాన చతుర్దశ || ౧౩||

చతుర్భిస్తురగానస్య శరైః సంనతపర్వభిః |

న్యపాతయత తేజస్వీ చతురస్తస్య వాజినః || ౧౪||

అష్టభిః సాయకైః సూతం రథోపస్థే న్యపాతయత్ |

రామశ్చిచ్ఛేద బాణేన ధ్వజం చాస్య సముచ్ఛ్రితమ్ || ౧౫||

తతో హతరథాత్తస్మాదుత్పతన్తం నిశాచరమ్ |

బిభేద రామస్తం బాణైర్హృదయే సోఽభవజ్జడః || ౧౬||

సాయకైశ్చాప్రమేయాత్మా సామర్షస్తస్య రక్షసః |

శిరాంస్యపాతయత్త్రీణి వేగవద్భిస్త్రిభిః శతైః || ౧౭||

స భూమౌ శోణితోద్గారీ రామబాణాభిపీడితః |

న్యపతత్పతితైః పూర్వం స్వశిరోభిర్నిశాచరః || ౧౮||

18

320

ఖరునికంటే ముందే త్రిశిరుడు శ్రీరాముడిని ఎదిరించడానికి ముందుకు వచ్చాడు, ఆ ఘోరమైన యుద్ధంలో శ్రీరాముడు త్రిశిరుడిని హతమార్చాడు.

28

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

29

 

 

 

నిహతం దూషణం దృష్ట్వా రణే త్రిశిరసా సహ |

ఖరస్యాప్యభవత్త్రాసో దృష్ట్వా రామస్య విక్రమమ్ || ౧||

స దృష్ట్వా రాక్షసం సైన్యమవిషహ్యం మహాబలమ్ |

హతమేకేన రామేణ దూషణస్త్రిశిరా అపి || ౨||

తద్బలం హతభూయిష్ఠం విమనాః ప్రేక్ష్య రాక్షసః |

ఆససాద ఖరో రామం నముచిర్వాసవం యథా || ౩||

వికృష్య బలవచ్చాపం నారాచాన్రక్తభోజనాన్ |

ఖరశ్చిక్షేప రామాయ క్రుద్ధానాశీవిషానివ || ౪||

జ్యాం విధున్వన్సుబహుశః శిక్షయాస్త్రాణి దర్శయన్ |

చచార సమరే మార్గాఞ్శరై రథగతః ఖరః || ౫||

స సర్వాశ్చ దిశో బాణైః ప్రదిశశ్చ మహారథః |

పూరయామాస తం దృష్ట్వా రామోఽపి సుమహద్ధనుః || ౬||

స సాయకైర్దుర్విషహైః సస్ఫులిఙ్గైరివాగ్నిభిః |

నభశ్చకారావివరం పర్జన్య ఇవ వృష్టిభిః || ౭||

తద్బభూవ శితైర్బాణైః ఖరరామవిసర్జితైః |

పర్యాకాశమనాకాశం సర్వతః శరసఙ్కులమ్ || ౮||

శరజాలావృతః సూర్యో న తదా స్మ ప్రకాశతే |

అన్యోన్యవధసంరమ్భాదుభయోః సమ్ప్రయుధ్యతోః || ౯||

తతః కనకపుఙ్ఖైస్తు శరైః సంనతపర్వభిః |

చిచ్ఛేద రామః సఙ్క్రుద్ధః ఖరస్య సమరే ధ్వజమ్ || ౧౦||

స దర్శనీయో బహుధా విచ్ఛిన్నః కాఞ్చనో ధ్వజః |

జగామ ధరణీం సూర్యో దేవతానామివాజ్ఞయా || ౧౧||

తం చతుర్భిః ఖరః క్రుద్ధో రామం గాత్రేషు మార్గణైః |

వివ్యాధ హృది మర్మజ్ఞో మాతఙ్గమివ తోమరైః || ౧౨||

స రామో బహుభిర్బాణైః ఖరకార్ముకనిఃసృతైః |

విద్ధో రుధిరసిక్తాఙ్గో బభూవ రుషితో భృశమ్ || ౧౩||

స ధనుర్ధన్వినాం శ్రేష్ఠః ప్రగృహ్య పరమాహవే |

ముమోచ పరమేష్వాసః షట్శరానభిలక్షితాన్ || ౧౪||

శిరస్యేకేన బాణేన ద్వాభ్యాం బాహ్వోరథార్పయత్ |

త్రిభిశ్చన్ద్రార్ధవక్త్రైశ్చ వక్షస్యభిజఘాన హ || ౧౫||

తతః పశ్చాన్మహాతేజా నారాచాన్భాస్కరోపమాన్ |

జిఘాంసూ రాక్షసం క్రుద్ధస్త్రయోదశ శిలాశితాన్ || ౧౬||

తతోఽస్య యుగమేకేన చతుర్భిశ్చతురో హయాన్ |

షష్ఠేన చ శిరః సఙ్ఖ్యే చిచ్ఛేద ఖరసారథేః || ౧౭||

త్రిభిస్త్రివేణుం బలవాన్ద్వాభ్యామక్షం మహాబలః |

ద్వాదశేన తు బాణేన ఖరస్య సశరం ధనుః |

ఛిత్త్వా వజ్రనికాశేన రాఘవః ప్రహసన్నివ |

త్రయోదశేనేన్ద్రసమో బిభేద సమరే ఖరమ్ || ౧౮||

ప్రభగ్నధన్వా విరథో హతాశ్వో హతసారథిః |

గదాపాణిరవప్లుత్య తస్థౌ భూమౌ ఖరస్తదా || ౧౯||

కామం బహ్వపి వక్తవ్యం త్వయి వక్ష్యామి న త్వహమ్ |

అస్తం గచ్ఛేద్ధి సవితా యుద్ధవిఘ్రస్తతో భవేత్ ||౨౦||

చతుర్దశ సహస్రాణి రాక్షసానాం హతాని తే |

త్వద్వినాశాత్కరోమ్యద్య తేషామశ్రుప్రమార్జనమ్ || ౨౧||

ఇత్యుక్త్వా పరమక్రుద్ధస్తాం గదాం పరమాఙ్గదామ్ |

ఖరశ్చిక్షేప రామాయ ప్రదీప్తామశనిం యథా ||౨౨ ||

ఖరబాహుప్రముక్తా సా ప్రదీప్తా మహతీ గదా |

భస్మవృక్షాంశ్చ గుల్మాంశ్చ కృత్వాగాత్తత్సమీపతః ||౨౩||

తామాపతన్తీం జ్వలితాం మృత్యుపాశోపమాం గదా |

అన్తరిక్షగతాం రామశ్చిచ్ఛేద బహుధా శరైః ||౨౪||

సా విశీర్ణా శరైర్భిన్నా పపాత ధరణీతలే |

గదామన్త్రౌషధిబలైర్వ్యాలీవ వినిపాతితా || ౨౫||

25

345

తన పరాక్రమవంతులైన యోధులందరూ హతమైన తరువాత ఖరుడు శ్రీరాముడిని ఎదుర్కొన్నాడు. అతడు భయంకరమైన యుద్ధాన్ని సాగించి, తన బాణాలతో శ్రీరాముడిని గాయపరిచాడు. 

శ్రీరాముడు మరియు ఖరుల మధ్య జరిగిన ఈ పోరాటం చాలా సుదీర్ఘకాలం కొనసాగింది, ఇది ఖరుడు ఎంతటి మహా యోధుడో నిరూపించింది.

ఇత్యార్షే శ్రీ మూల రామాయణే అరణ్యకాండే సప్తమ: భాగ:

No comments:

Post a Comment