అరణ్యకాండము - భాగము - 11

 అరణ్యకాండము - భాగము - 11

 

ఈ కాండములో సర్గ సంఖ్య	శ్లోకములు	శ్లోకముల సంఖ్య	ఈ కాండములో స్వీకరించిన మొత్తము శ్లోకములు
47	రావణేన తు వైదేహీ తదా పృష్టా జిహీర్షుణా | పరివ్రాజకరూపేణ శశంసాత్మానమాత్మనా || ౧|| బ్రాహ్మణశ్చాతిథిశ్చైష అనుక్తో హి శపేత మామ్ | ఇతి ధ్యాత్వా ముహూర్తం తు సీతా వచనమబ్రవీత్ || ౨|| దుహితా జనకస్యాహం మైథిలస్య మహాత్మనః | సీతా నామ్నాస్మి భద్రం తే రామభార్యా ద్విజోత్తమ || ౩|| సంవత్సరం చాధ్యుషితా రాఘవస్య నివేశనే | భుఞ్జానా మానుషాన్భోగాన్సర్వకామసమృద్ధినీ || ౪|| తతః సంవత్సరాదూర్ధ్వం సమమన్యత మే పతిమ్ | అభిషేచయితుం రామం సమేతో రాజమన్త్రిభిః || ౫|| తస్మిన్సమ్భ్రియమాణే తు రాఘవస్యాభిషేచనే | కైకేయీ నామ భర్తారం మమార్యా యాచతే వరమ్ || ౬|| ప్రతిగృహ్య తు కైకేయీ శ్వశురం సుకృతేన మే | మమ ప్రవ్రాజనం భర్తుర్భరతస్యాభిషేచనమ్ | ద్వావయాచత భర్తారం సత్యసన్ధం నృపోత్తమమ్ || ౭|| నాద్య భోక్ష్యే న చ స్వప్స్యే న పాస్యేఽహం కదా చన | ఏష మే జీవితస్యాన్తో రామో యద్యభిషిచ్యతే || ౮|| ఇతి బ్రువాణాం కైకేయీం శ్వశురో మే స మానదః | అయాచతార్థైరన్వర్థైర్న చ యాచ్ఞాం చకార సా || ౯|| మమ భర్తా మహాతేజా వయసా పఞ్చవింశకః | రామేతి ప్రథితో లోకే గుణవాన్సత్యవాక్షుచిః | విశాలాక్షో మహాబాహుః సర్వభూతహితే రతః || ౧౦|| అభిషేకాయ తు పితుః సమీపం రామమాగతమ్ | కైకేయీ మమ భర్తారమిత్యువాచ ద్రుతం వచః || ౧౧|| తవ పిత్రా సమాజ్ఞప్తం మమేదం శృణు రాఘవ | భరతాయ ప్రదాతవ్యమిదం రాజ్యమకణ్టకమ్ || ౧౨|| త్వయా తు ఖలు వస్తవ్యం నవ వర్షాణి పఞ్చ చ | వనే ప్రవ్రజ కాకుత్స్థ పితరం మోచయానృతాత్ || ౧౩|| తథేత్యువాచ తాం రామః కైకేయీమకుతోభయః | చకార తద్వచస్తస్యా మమ భర్తా దృఢవ్రతః || ౧౪|| దద్యాన్న ప్రతిగృహ్ణీయాత్సత్యబ్రూయాన్న చానృతమ్ | ఏతద్బ్రాహ్మణ రామస్య వ్రతం ధ్రువమనుత్తమమ్ || ౧౫|| తస్య భ్రాతా తు వైమాత్రో లక్ష్మణో నామ వీర్యవాన్ | రామస్య పురుషవ్యాఘ్రః సహాయః సమరేఽరిహా || ౧౬|| స భ్రాతా లక్ష్మణో నామ ధర్మచారీ దృఢవ్రతః | అన్వగచ్ఛద్ధనుష్పాణిః ప్రవ్రజన్తం మయా సహ || ౧౭|| తే వయం ప్రచ్యుతా రాజ్యాత్కైలేయ్యాస్తు కృతే త్రయః | విచరామ ద్విజశ్రేష్ఠ వనం గమ్భీరమోజసా || ౧౮|| సమాశ్వస ముహూర్తం తు శక్యం వస్తుమిహ త్వయా | ఆగమిష్యతి మే భర్తా వన్యమాదాయ పుష్కలమ్ || ౧౯|| స త్వం నామ చ గోత్రం చ కులమాచక్ష్వ తత్త్వతః | ఏకశ్చ దణ్డకారణ్యే కిమర్థం చరసి ద్విజ || ౨౦|| ఏవం బ్రువత్యాం సీతాయాం రామపత్న్యాం మహాబలః | ప్రత్యువాచోత్తరం తీవ్రం రావణో రాక్షసాధిపః || ౨౧|| యేన విత్రాసితా లోకాః సదేవాసురపన్నగాః | అహం స రావణో నామ సీతే రక్షోగణేశ్వరః || ౨౨|| త్వాం తు కాఞ్చనవర్ణాభాం దృష్ట్వా కౌశేయవాసినీమ్ | రతిం స్వకేషు దారేషు నాధిగచ్ఛామ్యనిన్దితే || ౨౩|| బహ్వీనాముత్తమస్త్రీణామాహృతానామితస్తతః | సర్వాసామేవ భద్రం తే మమాగ్రమహిషీ భవ || ౨౪|| లఙ్కా నామ సముద్రస్య మధ్యే మమ మహాపురీ | సాగరేణ పరిక్షిప్తా నివిష్టా గిరిమూర్ధని || ౨౫|| తత్ర సీతే మయా సార్ధం వనేషు విచరిష్యసి | న చాస్యారణ్యవాసస్య స్పృహయిష్యసి భామిని || ౨౬|| పఞ్చదాస్యః సహస్రాణి సర్వాభరణభూషితాః | సీతే పరిచరిష్యన్తి భార్యా భవసి మే యది || ౨౭|| రావణేనైవముక్తా తు కుపితా జనకాత్మజా | ప్రత్యువాచానవద్యాఙ్గీ తమనాదృత్య రాక్షసం || ౨౮|| మహాగిరిమివాకమ్ప్యం మహేన్ద్రసదృశం పతిమ్ | మహోదధిమివాక్షోభ్యమహం రామమనువ్రతా || ౨౯|| మహాబాహుం మహోరస్కం సింహవిక్రాన్తగామినమ్ | నృసింహం సింహసఙ్కాశమహం రామమనువ్రతా || ౩౦|| పూర్ణచన్ద్రాననం వీరం రాజవత్సం జితేన్ద్రియమ్ | పృథుకీర్తిం మహాబాహుమహం రామమనువ్రతా || ౩౧|| త్వం పునర్జమ్బుకః సింహీం మామిహేచ్ఛసి దుర్లభామ్ | నాహం శక్యా త్వయా స్ప్రష్టుమాదిత్యస్య ప్రభా యథా || ౩౨|| పాదపాన్కాఞ్చనాన్నూనం బహూన్పశ్యసి మన్దభాక్ | రాఘవస్య ప్రియాం భార్యాం యస్త్వమిచ్ఛసి రావణ || ౩౩|| క్షుధితస్య చ సింహస్య మృగశత్రోస్తరస్వినః | ఆశీవిషస్య వదనాద్దంష్ట్రామాదాతుమిచ్ఛసి || ౩౪|| మన్దరం పర్వతశ్రేష్ఠం పాణినా హర్తుమిచ్ఛసి | కాలకూటం విషం పీత్వా స్వస్తిమాన్గన్తుమిచ్ఛసి || ౩౫|| అక్షిసూచ్యా ప్రమృజసి జిహ్వయా లేఢి చ క్షురమ్ | రాఘవస్య ప్రియాం భార్యామధిగన్తుం త్వమిచ్ఛసి || ౩౬|| అవసజ్య శిలాం కణ్ఠే సముద్రం తర్తుమిచ్ఛసి | సూర్యా చన్ద్రమసౌ చోభౌ ప్రాణిభ్యాం హర్తుమిచ్ఛసి | యో రామస్య ప్రియాం భార్యాం ప్రధర్షయితుమిచ్ఛసి || ౩౭|| అగ్నిం ప్రజ్వలితం దృష్ట్వా వస్త్రేణాహర్తుమిచ్ఛసి | కల్యాణ వృత్తాం రామస్య యో భార్యాం హర్తుమిచ్ఛసి || ౩౮|| అయోముఖానాం శూలానామ్ అగ్రే చరితుమిచ్ఛసి | రామస్య సదృశీం భార్యాం యోఽధిగన్తుం త్వమిచ్ఛసి || ౩౯|| యదన్తరం సింహశృగాలయోర్వనే యదన్తరం స్యన్దనికాసముద్రయోః | సురాగ్ర్యసౌవీరకయోర్యదన్తరం తదన్తరం దాశరథేస్తవైవ చ || ౪౦|| యదన్తరం కాఞ్చనసీసలోహయోర్ యదన్తరం చన్దనవారిపఙ్కయోః | యదన్తరం హస్తిబిడాలయోర్వనే తదన్తరం దశరథేస్తవైవ చ || ౪౧|| యదన్తరం వాయసవైనతేయయోర్ యదన్తరం మద్గుమయూరయోరపి | యదన్తరం సారసగృధ్రయోర్వనే తదన్తరం దాశరథేస్తవైవ చ || ౪౨|| తస్మిన్సహస్రాక్షసమప్రభావే రామే స్థితే కార్ముకబాణపాణౌ | హృతాపి తేఽహం న జరాం గమిష్యే వజ్రం యథా మక్షికయావగీర్ణమ్ || ౪౩|| ఇతీవ తద్వాక్యమదుష్టభావా సుదృష్టముక్త్వా రజనీచరం తమ్ | గాత్రప్రకమ్పాద్వ్యథితా బభూవ వాతోద్ధతా సా కదలీవ తన్వీ || ౪౪|| తాం వేపమానాముపలక్ష్య సీతాం స రావణో మృత్యుసమప్రభావః | కులం బలం నామ చ కర్మ చాత్మనః సమాచచక్షే భయకారణార్థమ్ || ౪౫||	45	543
సన్యాసి వేషంలో ఉన్నప్పటికీ, తనను అపహరించాలనే దురుద్దేశంతో ఉన్న ఆ రావణుడు ఆ విధంగా ప్రశ్నించగా, సీత ఒక్క క్షణం ఆలోచించి, "ఈయన బ్రాహ్మణుడు మరియు నా ఆశ్రమానికి వచ్చిన అతిథి; నేను మాట్లాడకపోతే నన్ను శపించవచ్చు" అని భావించి, ఇలా పలికింది.  "ద్విజశ్రేష్ఠా! నీకు శుభం కలుగుగాక! నేను మిథిలా నగరానికి రాజు, మహాత్ముడైన జనక మహారాజు కుమార్తెను, నా పేరు సీత. నేను రాముని భార్యను. నేను పెళ్ళైన తర్వాత పన్నెండేళ్ల పాటు రఘువంశీయుల రాజభవనంలో మానవమాత్రులకు లభించే సమస్త భోగభాగ్యాలను అనుభవిస్తూ, నా కోరికలన్నీ సమృద్ధిగా నెరవేరుతుండగా నివసించాను. ఆపై, పదమూడవ సంవత్సరంలో, రాజుగారు తన రాజమంత్రులతో కలిసి నా భర్తయైన రాముడికి యువరాజ పట్టాభిషేకం చేయాలని నిశ్చయించారు. ఆ రఘునందనుని పట్టాభిషేకానికి ఏర్పాట్లు జరుగుతున్న సమయంలో, కైకేయి అనే నా అత్తగారు తన భర్తను వరాలు కోరింది."  "గతంలో తాను చేసిన సేవలను పురస్కరించుకుని నా మామగారిని పాత వాగ్దానానికి కట్టుబడేలా చేసి, సత్యవాది, రాజులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ దశరథ మహారాజు నుండి కైకేయి రెండు వరాలను డిమాండ్ కోరింది —నా భర్తకు వనవాసం, భరతునికి పట్టాభిషేకం. ఆమె 'ఈ రోజు నుండి నేను అన్నం ముట్టను, నిద్రపోను, నీళ్లు కూడా తాగను. ఒకవేళ రామునికి పట్టాభిషేకం జరిగితే, నా జీవితం ఇంతటితో ముగిసినట్లే!' అని తేల్చి చెప్పింది. కైకేయి అలా పలికినప్పుడు, నా గౌరవనీయులైన మామగారు ఆమెను ఎంతో బ్రతిమాలారు, అపారమైన సంపదను ఇస్తామన్నారు, కానీ ఆమె తన పట్టును వీడలేదు, వెనక్కి తగ్గలేదు."  "నా భర్త అపారమైన తేజస్సు కలవాడు, ఆ సమయంలో ఆయన వయసు ఇరవై ఐదేళ్లు. లోకంలో రాముడిగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఆయన గుణవంతుడు, సత్యసంధుడు, పవిత్రుడు, విశాలమైన కన్నులు, మహాబాహువులు కలవాడు మరియు సమస్త జీవుల హితాన్ని కోరేవాడు. రాముడు పట్టాభిషేకం కోసం తన తండ్రి వద్దకు వచ్చినప్పుడు, కైకేయి నా భర్తతో అత్యంత కఠినంగా ఇలా అంది: 'రఘునందనా! నీ తండ్రి ఇచ్చిన ఆజ్ఞను విను. ఈ రాజ్యాన్ని ఎటువంటి శత్రువులు లేని నిష్కంటక రాజ్యంగా భరతునికి ఇవ్వాలి.'" “నువ్వు పద్నాలుగేళ్ల పాటు అడవులలో నివసించాలి. కాకుత్స్థ వంశీయుడా! నువ్వు అరణ్యాలకు వెళ్ళి, నీ తండ్రిని అసత్య దోషం అనే పాపం నుండి కాపాడు.” ఎటువంటి భయం ఎరుగని రాముడు కైకేయితో 'అలాగే కానివ్వండి' అని బదులిచ్చాడు. దృఢవ్రతుడైన నా భర్త ఆమె మాటలను అక్షరాలా పాటించాడు."  "ఓ బ్రాహ్మణుడా! ఇవ్వడమే గానీ ఎన్నడూ ఆశించకపోవడం, సత్యాన్నే పలకడం కానీ ఎన్నడూ అసత్యాన్ని చెప్పకపోవడం—ఇదే రాముని శాశ్వతమైన, అత్యుత్తమమైన వ్రతం. శత్రుసంహారకుడు, పురుషసింహుడు అయిన లక్ష్మణుడు ఆయన తమ్ముడు, రామునిపై ఎంతో భక్తి గలవాడు. ధర్మాత్ముడు, దృఢవ్రతుడైన లక్ష్మణుడు అనే ఆ తమ్ముడు, చేత విల్లు బూని నాతో పాటు నా భర్తను అనుసరించి వనవాసానికి వచ్చాడు. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! కేవలం కైకేయి వలనే రాజ్యం కోల్పోయిన మేము ముగ్గురము మా స్వయం తపోశక్తితో ఈ దట్టమైన అడవిలో సంచరిస్తున్నాము."  "నువ్వు ఇక్కడ ఒక్క క్షణం విశ్రాంతి తీసుకో, ప్రశాంతంగా ఉండు. నా భర్త అడవి నుండి ఎన్నో కందమూలాలను, పండ్లను తీసుకుని త్వరలోనే తిరిగి వస్తాడు. ఇప్పుడు నువ్వు నిజం చెప్పు, నీ పేరేమిటి? నీ వంశం, నీ గోత్రం ఏమిటి? ఓ బ్రాహ్మణుడా! ఇంతటి భయంకరమైన దండకారణ్యంలో నువ్వు ఒంటరిగా ఎందుకు తిరుగుతున్నావు?"  రాముని భార్యయైన సీత ఆ విధంగా మాట్లాడుతుండగా, మహాబలశాలి, రాక్షస రాజు అయిన ఆ రావణుడు అత్యంత భీకరంగా, ఘోరంగా ఇలా బదులిచ్చాడు. "ఓ సీతా! దేవతలు, రాక్షసులు, నాగులతో సహా సమస్త లోకాలు ఏ పేరు వింటేనే భయంతో వణికిపోతాయో, ఆ రాక్షస సైన్యాల ప్రభువునైన రావణుడిని నేనే! మేలిమి బంగారు ఛాయతో ప్రకాశిస్తూ, పట్టువస్త్రాలు ధరించిన నిన్ను చూసిన తర్వాత, నాకు నా సొంత భార్యలపై ఏమాత్రం మోహం కలగడం లేదు. నీకు శుభం కలుగుగాక! నేను ఎక్కడెక్కడి నుంచో తెచ్చుకున్న ఉత్తమ స్త్రీలందరికంటే నువ్వే నా ప్రధాన రాణివై నన్ను ఏలాలి." "సముద్రం నడిబొడ్డున, నలువైపులా అగాధమైన జలరాశితో చుట్టబడి, ఒక పర్వత శిఖరంపై గంభీరంగా విరాజిల్లే లంక అనేదే నా మహా నగరం. ఓ సీతా! అక్కడ నువ్వు నాతో కలిసి అందమైన రాజభవన ఉద్యానవనాలలో విహరిస్తావు. ఓ సుందరీ! ఈ దిక్కుమాలిన అడవి జీవితాన్ని నువ్వు ఎన్నటికీ కోరుకోవు. నువ్వు నా భార్యవైతే, సమస్త ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన ఐదు వేల మంది దాసీలు నీకు నిరంతరం సేవలు చేస్తారు."  రావణుని నోటి నుండి ఈ మాటలు వినగానే జనకనందిని ఆగ్రహంతో ఊగిపోయింది. నిష్కళంకమైన అవయవ సౌష్ఠవము కలిగిన ఆ సాధ్వి ఆ రాక్షసుడిని పూర్తిగా తృణీకరిస్తూ ఇలా సమాధానమిచ్చింది:  "మహా పర్వతంలా అచంచలుడు, దేవేంద్రునితో సమానమైన పరాక్రమవంతుడు, మహా సముద్రంలా కలవరపెట్టడానికి వీలుకానివాడు అయిన నా భర్త రామునిపై నాకు అనన్యమైన భక్తి ఉంది. సింహ పరాక్రమంతో నడుస్తూ, పురుషులలో సింహం వంటివాడై, మహాబాహువుడు, విశాల వక్షస్థలము కలిగిన నా భర్త రామునిపై నాకు అనన్యమైన భక్తి ఉంది. పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖము కలిగి, వీర యువరాజు, జితేంద్రియుడు, అపార కీర్తిశాలి, మహాబాహుడు అయిన నా భర్త రామునిపై నాకు అనన్యమైన భక్తి ఉంది."  "నువ్వు కేవలం ఒక నక్కవి, అలాంటి నువ్వు అసలు నీకు ఏమాత్రం లభించని ఈ సింహాన్ని (నన్ను) కోరుకుంటున్నావా! సూర్యుని తీక్షణమైన కిరణాలను నువ్వు తాకలేనట్లే, నన్ను కూడా నువ్వు ముట్టలేవు. ఓ నీచ రావణుడా! రఘునందనుని ప్రాణసతిని నువ్వు కామించావంటే, నీకు చావు మూడి బంగారు చెట్లు (మృత్యు సూచకాలు) కనిపిస్తున్నాయన్నమాట! నువ్వు ఆకలితో ఉన్న సింహం నోటి నుండి కోరలను పీకాలని చూస్తున్నావు, లేదా విషసర్పం కోరలపై చేయి వేస్తున్నావు!"  "నువ్వు ఒట్టి చేతులతో మందర పర్వతాన్ని ఎత్తాలని చూస్తున్నావు, లేదా ప్రాణాంతకమైన కాలకూట విషాన్ని తాగి బ్రతికి బయటపడాలని ఆశిస్తున్నావు! రఘురాముని ప్రియపత్నిని ఆశించడం అంటే సూదితో నీ కళ్ళను నువ్వే పొడుచుకోవడం, కత్తి అంచును నాలుకతో నాకడం వంటిదే! నువ్వు మెడకు పెద్ద బండరాయిని కట్టుకుని మహా సముద్రాన్ని ఈదాలని చూస్తున్నావు, రాముని ప్రాణసతిని అపహరించాలనుకుంటున్న నువ్వు సూర్యచంద్రులను నీ గుప్పిట్లోకి తీసుకోవాలని అనుకుంటున్నావు!" "ధర్మపత్నియైన రాముని భార్యను దొంగిలించాలనుకుంటున్న నువ్వు, మండుతున్న అగ్నిని గుడ్డలో చుట్టి తీసుకెళ్లాలని చూస్తున్నావు! రామునికి సర్వవిధాలా తగిన భార్యను పొందాలని చూస్తున్న నువ్వు, ఇనుప ఈటెల పదునైన మునలపై నడవాలని అనుకుంటున్నావు ! అడవిలో సింహానికి నక్కకు ఎంత తేడా ఉందో, చిన్న వాగుకు మహా సముద్రానికి ఎంత వ్యత్యాసం ఉందో, దేవతల అమృతానికి పుల్లటి గంజికి ఎంత భేదం ఉందో—ఆ దశరథ నందనునికి నీకు అంతటి అగాధమైన వ్యత్యాసం ఉంది!" "మేలిమి బంగారానికి పనికిరాని సీసానికి ఎంత తేడా ఉందో, సువాసనలు వెదజల్లే చందనానికి కుళ్ళిన బురదకు ఎంత భేదం ఉందో, గజరాజుకు అడవి పిల్లికి ఎంత వ్యత్యాసం ఉందో—ఆ రామునికి నీకు అంతటి తేడా ఉంది! కాకికి గరుడ పక్షికి ఎంత వ్యత్యాసం ఉందో, నీటి కోడికి అందమైన నెమలికి ఎంత భేదం ఉందో, కొంగకు రాబందుకూ ఎంత తేడా ఉందో—ఆ దశరథ కుమారునికి నీకు అంతటి వ్యత్యాసం ఉంది! వేయి కన్నుల ఇంద్రుని వంటి పరాక్రమము కలిగిన ఆ రాముడు చేతిలో విల్లంబులు పట్టి సిద్ధంగా ఉండగా, నువ్వు నన్ను అపహరించినా ఏమాత్రం బ్రతకలేవు, ఈగ మింగిన వజ్రం దానికి అరగనట్లే నువ్వు కూడా సర్వనాశనమైపోతావు!"  ఆ నిశాచరునికి అత్యంత తీక్షణమైన, నిర్భయమైన మాటలు చెప్పిన తర్వాత, పవిత్ర హృదయంగల ఆ సీతాదేవి తీవ్రమైన ఆందోళనతో పెనుగాలికి వణికిపోయే అరటి చెట్టులా ఒళ్లంతా గగుర్పొడిచి గజగజ వణికిపోసాగింది. సీత అలా వణకడం చూసిన ఆ భయంకర రావణుడు, సాక్షాత్తు యమునితో సమానమైన తన వినాశనకర శక్తిని, తన వంశాన్ని, తన అపారమైన బలాన్ని, తన పేరును మరియు తన ఘోరమైన పరాక్రమ కృత్యాలను గొప్పగా చెప్పుకుంటూ, ఆమె గుండెల్లో తీవ్రమైన భయాన్ని నింపడం ప్రారంభించాడు.
48	ఏవం బ్రువత్యాం సీతాయాం సంరబ్ధః పరుషాక్షరమ్ | లలాటే భ్రుకుటీం కృత్వా రావణః ప్రత్యువాచ హ || ౧|| భ్రాతా వైశ్రవణస్యాహం సాపత్న్యో వరవర్ణిని | రావణో నామ భద్రం తే దశగ్రీవః ప్రతాపవాన్ || ౨|| యస్య దేవాః సగన్ధర్వాః పిశాచపతగోరగాః | విద్రవన్తి భయాద్భీతా మృత్యోరివ సదా ప్రజాః || ౩|| యేన వైశ్రవణో భ్రాతా వైమాత్రః కారణాన్తరే | ద్వన్ద్వమాసాదితః క్రోధాద్రణే విక్రమ్య నిర్జితః || ౪|| మద్భయార్తః పరిత్యజ్య స్వమధిష్ఠానమృద్ధిమత్ | కైలాసం పర్వతశ్రేష్ఠమధ్యాస్తే నరవాహనః || ౫|| యస్య తత్పుష్పకం నామ విమానం కామగం శుభమ్ | వీర్యాదావర్జితం భద్రే యేన యామి విహాయసం || ౬|| మమ సఞ్జాతరోషస్య ముఖం దృష్ట్వైవ మైథిలి | విద్రవన్తి పరిత్రస్తాః సురాః శక్రపురోగమాః || ౭|| యత్ర తిష్ఠామ్యహం తత్ర మారుతో వాతి శఙ్కితః | తీవ్రాంశుః శిశిరాంశుశ్చ భయాత్సమ్పద్యతే రవిః || ౮|| నిష్కమ్పపత్రాస్తరవో నద్యశ్చ స్తిమితోదకాః | భవన్తి యత్ర యత్రాహం తిష్ఠామి చ చరామి చ || ౯|| మమ పారే సముద్రస్య లఙ్కా నామ పురీ శుభా | సమ్పూర్ణా రాక్షసైర్ఘోరైర్యథేన్ద్రస్యామరావతీ || ౧౦|| ప్రాకారేణ పరిక్షిప్తా పాణ్డురేణ విరాజితా | హేమకక్ష్యా పురీ రమ్యా వైదూర్యమయ తోరణా || ౧౧|| హస్త్యశ్వరథసమ్భాధా తూర్యనాదవినాదితా | సర్వకామఫలైర్వృక్షైః సఙ్కులోద్యానశోభితా || ౧౨|| తత్ర త్వం వసతీ సీతే రాజపుత్రి మయా సహ | న స్రమిష్యసి నారీణాం మానుషీణాం మనస్విని || ౧౩|| భుఞ్జానా మానుషాన్భోగాన్దివ్యాంశ్చ వరవర్ణిని | న స్మరిష్యసి రామస్య మానుషస్య గతాయుషః || ౧౪|| స్థాపయిత్వా ప్రియం పుత్రం రాజ్ఞా దశరథేన యః | మన్దవీర్యః సుతో జ్యేష్ఠస్తతః ప్రస్థాపితో వనమ్ || ౧౫|| తేన కిం భ్రష్టరాజ్యేన రామేణ గతచేతసా | కరిష్యసి విశాలాక్షి తాపసేన తపస్వినా || ౧౬|| సర్వరాక్షసభర్తారం కామాత్స్వయమిహాగతమ్ | న మన్మథశరావిష్టం ప్రత్యాఖ్యాతుం త్వమర్హసి || ౧౭|| ప్రత్యాఖ్యాయ హి మాం భీరు పరితాపం గమిష్యసి | చరణేనాభిహత్యేవ పురూరవసముర్వశీ || ౧౮|| ఏవముక్తా తు వైదేహీ క్రుద్ధా సంరక్తలోచనా | అబ్రవీత్పరుషం వాక్యం రహితే రాక్షసాధిపమ్ || ౧౯|| కథం వైశ్రవణం దేవం సర్వభూతనమస్కృతమ్ | భ్రాతరం వ్యపదిశ్య త్వమశుభం కర్తుమిచ్ఛసి || ౨౦|| అవశ్యం వినశిష్యన్తి సర్వే రావణ రాక్షసాః | యేషాం త్వం కర్కశో రాజా దుర్బుద్ధిరజితేన్ద్రియః || ౨౧|| అపహృత్య శచీం భార్యాం శక్యమిన్ద్రస్య జీవితుమ్ | న తు రామస్య భార్యాం మామపనీయాస్తి జీవితమ్ || ౨౨|| జీవేచ్చిరం వజ్రధరస్య హస్తాచ్ ఛచీం ప్రధృష్యాప్రతిరూపరూపామ్ | న మాదృశీం రాక్షసధర్షయిత్వా పీతామృతస్యాపి తవాస్తి మోక్షః || ౨౩||	23	566
సీత ఆ విధంగా మాట్లాడుతుండగా, తీవ్రమైన ఆగ్రహానికి లోనైన రావణుడు తన బొమలు ముడివేసి, అత్యంత కఠినమైన, కర్ణకఠోరమైన మాటలతో ఇలా బదులిచ్చాడు.  "మేలిమి ఛాయ కలిగిన ఓ వనితా! నీకు శుభం కలుగుగాక! సమస్త ప్రాణికోటి యముడిని చూసి నిరంతరం ఎలా పారిపోతుందో, అలాగే దేవతలు, గంధర్వులు, పిశాచాలు, దివ్య పక్షులు మరియు నాగులు సైతం ఎవరిని చూసి తీవ్ర భయాందోళనలతో పరుగు తీస్తారో... అపారమైన బలశాలి, దశకంఠుడైన ఆ రావణుడిని నేనే! నేనే ఆ కుబేరుని (వైశ్రవణుని) సవతి తమ్ముడిని. ఒకానొక కారణం చేత సంభవించిన క్రోధంతో, నా సవతి అన్నయైన ఆ కుబేరుడిని యుద్ధంలో ఎదుర్కొని, నా కేవల పరాక్రమంతో అతడిని పూర్తిగా ఓడించాను. నా పట్ల ఉన్న భయంతో పీడితుడై, నరవాహనుడైన ఆ ధనాధిపతి (కుబేరుడు) తన అత్యంత ఐశ్వర్యవంతమైన నివాసాన్ని వదిలేసి, ఇప్పుడు పర్వత శ్రేష్ఠమైన కైలాస పర్వతంపై నివసిస్తున్నాడు." "ఓ కోమలాంగీ! అధిరోహించిన వారి సంకల్ప మాత్రంచేతనే ప్రయాణించగల, ఎంతో మంగళప్రదమైన 'పుష్పక విమానాన్ని' నా సొంత వీరత్వంతో నేను అతడి నుండి గెలుచుకున్నాను. ఇప్పుడు నేను దానిపైనే ఆకాశ మార్గంలో విహరిస్తుంటాను. మైథిలీ! దేవేంద్రునితో కూడిన దేవతలు సైతం నా ముఖంలో రగులుతున్న ఆగ్రహాన్ని చూడగానే, తీవ్రమైన భయాందోళనలతో పరుగులు తీస్తారు. నేను ఎక్కడ నిలబడితే, అక్కడ గాలి సైతం భయంతో ఆందోళనగా వీస్తుంది. తీక్షణమైన కిరణాలు కలిగిన ఆ సూర్యుడు కూడా నా సమక్షంలో చంద్రుడిలా చల్లబడిపోతాడు. నేను ఎక్కడ నిలబడినా, ఎటు కదిలినా... వృక్షాల ఆకులు అస్సలు కదలకుండా నిశ్చలంగా ఉండిపోతాయి, నదుల జలాలు ప్రవాహాన్ని ఆపేసి పూర్తిగా స్తంభించిపోతాయి."  "మహా సముద్రానికి అవతలి తీరాన దేవేంద్రుని రాజధాని అమరావతి వలె, పరాక్రమవంతులైన రాక్షసులతో కిక్కిరిసి ఉన్న నా అందమైన లంకా నగరం ఉంది. ఆ సుందర నగరం మెరిసే తెల్లటి ప్రాకారంతో చుట్టబడి, బంగారు ముంగిళ్ళతో అలంకరించబడి, పూర్తిగా వైడూర్య మణులతో చేసిన సింహద్వారాలతో శోభిల్లుతోంది. అది ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో కిక్కిరిసి, రణభేరీల నాదాలతో మారుమోగుతూ, కోరిన పండ్లన్నింటినీ ఇచ్చే కల్పవృక్షాల వంటి చెట్లతో నిండిన తోటలతో ఎంతో రమణీయంగా ఉంటుంది."  "ఓ సీతా రాకుమారీ! నాతో కలిసి అక్కడ నివసిస్తున్నప్పుడు, ఓ గర్వకలితమైన నారీ! నువ్వు సామాన్య మానవ స్త్రీల గురించి కనీసం ఆలోచించవు కూడా. మేలిమి ఛాయ కలిగిన ఓ సుందరీ! అక్కడ మానవ మరియు దేవతా భోగాలను అనుభవిస్తున్నప్పుడు, ఆయుష్షు ముగిసిపోతున్న కేవలం ఒక సాధారణ మర్త్యుడైన (మానవుడైన) ఆ రాముడిని నువ్వు అస్సలు గుర్తుంచుకోవు. విశాలమైన కన్నులు కలిగిన ఓ వనితా! తన ప్రియపుత్రుడైన భరతుడిని సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టి, దశరథ మహారాజు చేత అడవులకు వెళ్లగొట్టబడిన, బలహీనమైన మనస్సు గల ఆ పెద్ద కుమారుడైన రాముడితో నీకేం పని? రాజ్యం కోల్పోయి, మతి తప్పి, అడవులలో తిరుగుతున్న ఆ దిక్కులేని సన్యాసి రాముడి వల్ల నీకు వచ్చే లాభమేమిటి?"  "నేను సమస్త రాక్షసులకూ చక్రవర్తిని. నీపై ఉన్న మోహంతో, మన్మథుని బాణాల చేత పూర్తిగా పీడితుడనై నేనే స్వయంగా నీ వద్దకు వచ్చాను. నన్ను నువ్వు తిరస్కరించడం తగదు. ఓ భీరువరాలారా! నన్ను గనుక నువ్వు తిరస్కరిస్తే, పూర్వం పురూరవ మహారాజును కాలితో తన్నిన తర్వాత అప్సరస అయిన ఊర్వశి ఎలాంటి తీవ్ర వేదనను, పశ్చాత్తాపాన్ని అనుభవించిందో, నువ్వు కూడా అంతటి నరకాన్ని అనుభవిస్తావు."  నిర్జనమైన ఆ ప్రదేశంలో రావణుడు ఆ విధంగా మాట్లాడటంతో వైదేహి ఆగ్రహంతో ఊగిపోయింది. ఆమె కళ్ళు కోపంతో రక్తాంబరాలలా ఎర్రబడ్డాయి. ఆ రాక్షస రాజును నిందిస్తూ ఆమె అత్యంత తీక్షణమైన ఈ మాటలు పలికింది.  "సమస్త జీవుల చేత పూజించబడే, నమస్కరించబడే ఆ దివ్య కుబేరుని తమ్ముడినని చెప్పుకుంటూ, ఇంతటి నీచమైన, పాపపూరితమైన పనికి ఒడిగట్టడానికి నీకు ఎంత ధైర్యం? ఓ రావణా! నీలాంటి క్రూరమైన, దుష్టబుద్ధి కలిగిన, ఇంద్రియ నిగ్రహం లేని రాజును కలిగి ఉన్నందుకు ఆ రాక్షసులంతా సర్వనాశనం కావడం ఖాయం. దేవేంద్రుని భార్యయైన శచీదేవిని అపహరించినా ఏమో గానీ బ్రతికే అవకాశం ఉంటుందేమో... కానీ రాముని ధర్మపత్నినైన నన్ను ఎత్తుకెళ్ళిన వానికి ఈ లోకంలో ఎక్కడా నూకలు మిగలవు, జీవించే అవకాశమే లేదు. వజ్రాయుధధారియైన ఆ దేవేంద్రుని చేతుల్లో నుండి సాటిలేని సౌందర్యవతి అయిన శచీదేవిని బలాత్కరించినా ఒకవేళ కొంతకాలం బ్రతకవచ్చేమో... కానీ ఓ రాక్షసుడా! నాలాంటి పతివ్రతను నువ్వు తాకితే, నువ్వు సాక్షాత్తు ఆ దేవతల అమృతాన్ని తాగినప్పటికీ నీకు మరణం తప్పదు, నీకు అస్సలు విముక్తి లేదు!"
49	సీతాయా వచనం శ్రుత్వా దశగ్రీవః ప్రతాపవాన్ | హస్తే హస్తం సమాహత్య చకార సుమహద్వపుః || ౧|| స మైథిలీం పునర్వాక్యం బభాషే చ తతో భృశమ్ | నోన్మత్తయా శ్రుతౌ మన్యే మమ వీర్యపరాక్రమౌ || ౨|| ఉద్వహేయం భుజాభ్యాం తు మేదినీమమ్బరే స్థితః | ఆపిబేయం సముద్రం చ మృత్యుం హన్యాం రణే స్థితః || ౩|| అర్కం రున్ధ్యాం శరైస్తీక్ష్ణైర్విభిన్ద్యాం హి మహీతలమ్ | కామరూపిణమున్మత్తే పశ్య మాం కామదం పతిమ్ || ౪|| ఏవముక్తవతస్తస్య రావణస్య శిఖిప్రభే | క్రుద్ధస్య హరిపర్యన్తే రక్తే నేత్రే బభూవతుః || ౫|| సద్యః సౌమ్యం పరిత్యజ్య భిక్షురూపం స రావణః | స్వం రూపం కాలరూపాభం భేజే వైశ్రవణానుజః || ౬|| సంరక్తనయనః శ్రీమాంస్తప్తకాఞ్చనకుణ్డలః | దశాస్యః కార్ముకీ బాణీ బభూవ క్షణదాచరః || ౭|| స పరివ్రాజకచ్ఛద్మ మహాకాయో విహాయ తత్ | ప్రతిపేదే స్వకం రూపం రావణో రాక్షసాధిపః || ౮|| సంరక్తనయనః క్రోధాజ్జీమూతనిచయప్రభః | రక్తామ్బరధరస్తస్థౌ స్త్రీరత్నం ప్రేక్ష్య మైథిలీమ్ || ౯|| స తామసితకేశాన్తాం భాస్కరస్య ప్రభామ్ ఇవ | వసనాభరణోపేతాం మైథిలీం రావణోఽబ్రవీత్ || ౧౦|| త్రిషు లోకేషు విఖ్యాతం యది భర్తారమిచ్ఛసి | మామాశ్రయ వరారోహే తవాహం సదృశః పతిః || ౧౧|| మాం భజస్వ చిరాయ త్వమహం శ్లాఘ్యస్తవ ప్రియః | నైవ చాహం క్వ చిద్భద్రే కరిష్యే తవ విప్రియమ్ | త్యజ్యతాం మానుషో భావో మయి భావః ప్రణీయతామ్ || ౧౨|| రాజ్యాచ్చ్యుతమసిద్ధార్థం రామం పరిమితాయుషమ్ | కైర్గుణైరనురక్తాసి మూఢే పణ్డితమానిని || ౧౩|| యః స్త్రియా వచనాద్రాజ్యం విహాయ ససుహృజ్జనమ్ | అస్మిన్వ్యాలానుచరితే వనే వసతి దుర్మతిః || ౧౪|| ఇత్యుక్త్వా మైథిలీం వాక్యం ప్రియార్హాం ప్రియవాదినీమ్ | జగ్రాహ రావణః సీతాం బుధః ఖే రోహిణీమ్ ఇవ || ౧౫|| వామేన సీతాం పద్మాక్షీం మూర్ధజేషు కరేణ సః | ఊర్వోస్తు దక్షిణేనైవ పరిజగ్రాహ పాణినా || ౧౬|| తం దృష్ట్వా గిరిశృఙ్గాభం తీక్ష్ణదంష్ట్రం మహాభుజమ్ | ప్రాద్రవన్మృత్యుసఙ్కాశం భయార్తా వనదేవతాః || ౧౭|| స చ మాయామయో దివ్యః ఖరయుక్తః ఖరస్వనః | ప్రత్యదృశ్యత హేమాఙ్గో రావణస్య మహారథః || ౧౮|| తతస్తాం పరుషైర్వాక్యైరభితర్జ్య మహాస్వనః | అఙ్కేనాదాయ వైదేహీం రథమారోపయత్తదా || ౧౯|| సా గృహీతాతిచుక్రోశ రావణేన యశస్వినీ | రామేతి సీతా దుఃఖార్తా రామం దూరగతం వనే || ౨౦|| తామకామాం స కామార్తః పన్నగేన్ద్రవధూమ్ ఇవ | వివేష్టమానామాదాయ ఉత్పపాథాథ రావణః || ౨౧|| తతః సా రాక్షసేన్ద్రేణ హ్రియమాణా విహాయసా | భృశం చుక్రోశ మత్తేవ భ్రాన్తచిత్తా యథాతురా || ౨౨|| హా లక్ష్మణ మహాబాహో గురుచిత్తప్రసాదక | హ్రియమాణాం న జానీషే రక్షసా కామరూపిణా || ౨౩|| జీవితం సుఖమర్థాంశ్చ ధర్మహేతోః పరిత్యజన్ | హ్రియమాణామధర్మేణ మాం రాఘవ న పశ్యసి || ౨౪|| నను నామావినీతానాం వినేతాసి పరన్తప | కథమేవంవిధం పాపం న త్వం శాధి హి రావణమ్ || ౨౫|| నను సద్యోఽవినీతస్య దృశ్యతే కర్మణః ఫలమ్ | కాలోఽప్యఙ్గీ భవత్యత్ర సస్యానామ్ ఇవ పక్తయే || ౨౬|| స కర్మ కృతవానేతత్కాలోపహతచేతనః | జీవితాన్తకరం ఘోరం రామాద్వ్యసనమాప్నుహి || ౨౭|| హన్తేదానీం సకామా తు కైకేయీ బాన్ధవైః సహ | హ్రియేయం ధర్మకామస్య ధర్మపత్నీ యశస్వినః || ౨౮|| ఆమన్త్రయే జనస్థానం కర్ణికారాంశ్చ పుష్పితాన్ | క్షిప్రం రామాయ శంసధ్వం సీతాం హరతి రావణః || ౨౯|| మాల్యవన్తం శిఖరిణం వన్దే ప్రస్రవణం గిరిమ్ | క్షిప్రం రామాయ శంసధ్వం సీతాం హరతి రావణః || ౩౦|| హంససారససఙ్ఘుష్టాం వన్దే గోదావరీం నదీమ్ | క్షిప్రం రామాయ శంసధ్వం సీతాం హరతి రావణః || ౩౧|| దైవతాని చ యాన్త్యస్మిన్వనే వివిధపాదపే | నమస్కరోమ్యహం తేభ్యో భర్తుః శంసత మాం హృతామ్ || ౩౨|| యాని కాని చిదప్యత్ర సత్త్వాని నివసన్త్యుత | సర్వాణి శరణం యామి మృగపక్షిగణానపి || ౩౩|| హ్రియమాణాం ప్రియాం భర్తుః ప్రాణేభ్యోఽపి గరీయసీమ్ | వివశాపహృతా సీతా రావణేనేతి శంసత || ౩౪|| విదిత్వా మాం మహాబాహురముత్రాపి మహాబలః | ఆనేష్యతి పరాక్రమ్య వైవస్వతహృతామ్ అపి || ౩౫|| రామాయ తు యథాతత్త్వం జటాయో హరణం మమ | లక్ష్మణాయ చ తత్సర్వమాఖ్యాతవ్యమశేషతః || ౩౬||	36	602
సీత పలికిన తీక్షణమైన మాటలను వినగానే, అపారమైన బలశాలి, దశకంఠుడైన ఆ రావణుడు కోపంతో తన అరచేతులను ఒకదానికొకటి గట్టిగా చరుస్తూ, తన శరీరాన్ని ఒక మహాపర్వతమంత బ్రహ్మాండమైన పరిమాణానికి విస్తరింపజేశాడు. ఆపై అతడు మిథిలా రాకుమారియైన ఆ మైథిలితో అత్యంత కఠినంగా ఇలా అన్నాడు:  "నీకున్న మూర్ఖత్వం వల్ల నా అపారమైన బలాన్ని, సాటిలేని పరాక్రమాన్ని గురించి నువ్వు ఇంకా వినలేదని భావిస్తున్నాను. నేను ఆకాశంలో నిలబడి, నా ఒట్టి చేతులతో ఈ సమస్త భూమండలాన్ని పైకి లేపగలను! నేను అగాధమైన మహాసముద్రాన్ని ఒక్క గుక్కలో తాగేయగలను, యుద్ధరంగంలో నిలబడి సాక్షాత్తూ ఆ యముడిని సైతం సంహరించగలను! నా పదునైన బాణాలతో సూర్యుని గమనాన్ని ఆపగలను, ఈ భూమిని ముక్కలు ముక్కలుగా బద్దలు కొట్టగలను! ఓ పిచ్చిదానా! ఇష్టానుసారంగా ఏ రూపమైనాధరించగల, కోరిన కోరికలన్నీ తీర్చగల నీకు కాబోయే భర్తను... నన్ను చూడు!"  రావణుడు ఆ విధంగా పలుకుతుండగా, క్రోధాగ్నితో రగులుతున్న ఆ రాక్షసుడి కనుకొసలు రక్తవర్ణమై నిప్పులు చెరిగాయి. మరుక్షణమే, అంతవరకు తాను ధరించిన ఆ ప్రశాంతమైన సన్యాసి వేషాన్ని విసిరికొట్టి, కుబేరుని తమ్ముడైన ఆ రావణుడు సాక్షాత్తు ప్రళయకాల యముని వంటి తన నిజరూపాన్ని దాల్చాడు. ఎర్రటి కన్నులతో, కరిగించిన బంగారంతో చేసిన కుండలాలను ధరించి, విల్లంబులు చేతబూని ఆ దశకంఠుడు నిలబడ్డాడు. పరివ్రాజక వేషాన్ని వీడిన ఆ రాక్షస రాజు, తన గంభీరమైన, బ్రహ్మాండమైన అసలు రూపాన్ని ప్రకటించాడు. కోపంతో నిప్పులు చెరుగుతున్న కళ్లతో, దట్టమైన నల్లటి మేఘమాలలా మెరిసిపోతూ, రక్తవర్ణపు వస్త్రాలు ధరించి, స్త్రీలలో రత్నం వంటిదైన ఆ మైథిలిని అతడు తేరిపార చూశాడు. రాత్రి వలె నల్లని కేశసంపద కలిగి, సుందరమైన వస్త్రాలు, ఆభరణాలు ధరించి, సూర్యకాంతిలా ప్రకాశిస్తున్న ఆ మైథిలితో రావణుడు ఇలా అన్నాడు: "ముల్లోకాలలోనూ ప్రసిద్ధి చెందిన భర్త కావాలని నువ్వు ఆశిస్తే, నన్ను శరణువేడు ఓ సుందరీ! నేను నీకు సర్వవిధాలా తగిన భర్తను. దీర్ఘకాలం పాటు నన్ను ఆరాధించు. నేను నీ ప్రశంసలకు తగిన ప్రియుడను. ఓ కోమలాంగీ! నీకు ఇష్టం లేని పనిని నేను ఎన్నటికీ చేయను. మానవులపై ఉన్న నీ మోహాన్ని వదిలేసి, నీ ప్రేమానురాగాలను నాపై ఉంచు! నిన్ను నువ్వు తెలివైనదానిగా భావించుకునే ఓ మూర్ఖురాలా! రాజ్యం కోల్పోయి, ఏ సత్కార్యాలూ సాధించలేక, పరిమితమైన ఆయుష్షుతో ఉన్న ఆ రాముడిపై నీకు ఇంకా ఎందుకు అంతటి అనురాగం? కేవలం ఒక స్త్రీ మాట విని తన రాజ్యాన్ని, మిత్రులను, కుటుంబాన్ని వదిలేసి, క్రూర జంతువులతో నిండిన ఈ అడవిలో తిరుగుతున్న ఆ దుష్టబుద్ధి నీకెందుకు?"  ఎల్లప్పుడూ మధురంగా మాట్లాడుతూ, కేవలం మృదువైన మాటలకే తగినదైన ఆ మిథిలా రాకుమారితో ఈ కఠినమైన మాటలు పలికి, ఆకాశంలో బుధగ్రహం రోహిణి నక్షత్రాన్ని పీడించినట్లుగా, రావణుడు సీతను బలాత్కారంగా పట్టుకున్నాడు.  అతడు తన ఎడమ చేత్తో పద్మ పత్రాల వంటి కన్నులు కలిగిన ఆ సీత తలవెంట్రుకలను పట్టుకోగా, తన కుడి చేత్తో ఆమె తొడలను గట్టిగా పట్టుకున్నాడు.  పదునైన కోరలు, సుదీర్ఘమైన బాహువులతో, సాక్షాత్తూ మృత్యుస్వరూపమైన ఒక పర్వత శిఖరంలా ఉన్న అతడిని చూడగానే, భయభ్రాంతులకు లోనైన వనదేవతలంతా దిక్కు తోచక నలువైపులా పరుగెత్తారు. మరుక్షణమే, గాడిదలు పూన్చినదీ, భీకరమైన కీచుధ్వని చేసేదీ, బంగారు వర్ణంతో మెరిసిపోయేదీ అయిన రావణుని దివ్యమైన మాయా రథం అక్కడ ప్రత్యక్షమైంది. ఆపై, ఆమెను అత్యంత క్రూరమైన, భయంకరమైన మాటలతో బెదిరిస్తూ, ఆ రాక్షసుడు వైదేహిని తన ఒడిలోకి ఎత్తుకుని రథంపై కూర్చోబెట్టాడు.  రావణుడి చేతిలో చిక్కిన అత్యంత కీర్తిశాలి అయిన సీతాదేవి, తీవ్రమైన దుఃఖంతో కుంగిపోతూ, అడవిలో ఎంతో దూరంలో ఉన్న తన భర్తను ఉద్దేశించి "హా రామా! హా రామా!" అని గట్టిగా విలపించసాగింది. కామాంధుడైన ఆ రావణుడు, తన పట్టు నుండి తప్పించుకోవడానికి సర్పరాజ పత్నిలా విలవిలలాడుతున్న, ఏమాత్రం ఇష్టం లేని ఆ సీతను తీసుకుని ఆకాశ మార్గానికి ఎగిరాడు. ఆ రాక్షస రాజు తనను ఆకాశంలో తీసుకువెళ్తుండగా, ఆమె తీవ్రమైన మానసిక వేదనతో, దిక్కుతోచని స్థితిలో ఒక పిచ్చిదానిలా ఘోరంగా రోదించసాగింది. "అయ్యో లక్ష్మణా! పెద్దల హృదయాలను ఆనందింపజేసే మహాబాహో! ఇష్టానుసారంగా రూపాలు మార్చగల ఒక రాక్షసుడు నన్ను అపహరించుకుపోతున్నాడనే విషయం నీకు తెలియదే! రఘునందనా! ధర్మ రక్షణ కోసం తన జీవితాన్ని, సుఖాన్ని, సంపదను త్యాగం చేసిన ఓ నాథా! అధర్మంగా నన్ను ఎత్తుకెళ్తుంటే నువ్వు చూడటం లేదా? శత్రుమర్దనా! దుర్మార్గులను శిక్షించే నువ్వు, ఇంతటి ఘోర పాపానికి ఒడిగట్టిన ఈ దుష్ట రావణుడిని ఎందుకు శిక్షించడం లేదు?" "నిశ్చయంగా, ఒక అధర్మ కార్యానికి ఫలితం వెంటనే కనిపించదు. పంటలు పండటానికి సమయం పట్టినట్లే, పాప ఫలానికి కూడా కాలమే సమాధానం చెబుతుంది. విధి వశంచేత బుద్ధి నశించి, నీ ప్రాణాలకే ముప్పు తెచ్చే ఈ ఘోరకృత్యానికి ఒడిగట్టిన ఓ రావణా! రాముని చేతిలో నీకు సర్వనాశనం తప్పదు!"  "అయ్యో! కీర్తిశాలి, ధర్మపరుడైన రాముని పతివ్రత నైన నేను ఇలా అపహరణకు గురికావడంతో, ఇప్పటికి ఆ కైకేయి, ఆమె బంధువుల కోరికలు నెరవేరుతాయి! జనస్థానమా! పూలతో వికసించిన కర్ణికార వృక్షాలారా! మీకు ఇదే నా చివరి నమస్కారం! రావణుడు సీతను అపహరిస్తున్నాడనే వార్తను శీఘ్రంగా రాముడికి తెలియజేయండి! మాల్యవంత పర్వత శిఖరమా! ప్రస్రవణ గిరీ! మీకు వందనము! రావణుడు సీతను అపహరిస్తున్నాడనే విషయాన్ని రాముడికి త్వరగా చేరవేయండి!"  "హంసలు, కొంగల నాదాలతో మారుమోగుతున్న ఓ గోదావరి నదీ! నీకు నమస్కారం! రావణుడు సీతను అపహరిస్తున్నాడని రాముడికి వెంటనే చెప్పు! వివిధ వృక్షాలతో నిండిన ఈ అడవిలో నివసిస్తున్న ఓ వనదేవతలారా! మీకు వందనము! నన్ను ఒకరు ఎత్తుకెళ్లారని దయచేసి నా భర్తకు తెలియజేయండి! ఇక్కడ నివసిస్తున్న సమస్త మృగ పక్షులారా! మీ అందరినీ నేను శరణు వేడుకుంటున్నాను!"  "తన ప్రాణం కంటే మిన్నగా ప్రేమించే తన ప్రియ భార్యను రావణుడు దిక్కులేని స్థితిలో బలాత్కారంగా అపహరించుకుపోయాడని నా భర్తకు చెప్పండి! ఈ విషయం తెలిస్తే, మహాబాహుడు, అత్యంత పరాక్రమవంతుడైన ఆ రాముడు నన్ను సాక్షాత్తు యమలోకం నుండి అయినా తన వీరత్వంతో రక్షించి తీరుతాడు! ఓ పుణ్యమూర్తివైన జటాయు పక్షిరాజా! నా అపహరణకు సంబంధించిన నిజానిజాలను రాముడికి తెలియజేయి, ఒక్క చిన్న విషయాన్ని కూడా వదలకుండా జరిగిందంతా లక్ష్మణుడికి కూడా పూసగుచ్చినట్లు వివరించు!".

ఇత్యార్షే శ్రీ మూల రామాయణే అరణ్యకాండే ఏకాదశ: భాగ: