సుందరకాండము – భాగము – 8

 

సుందరకాండము – భాగము – 8

 

ఈ కాండములో సర్గ సంఖ్య	శ్లోకములు	శ్లోకముల సంఖ్య	ఈ కాండములో స్వీకరించిన మొత్తము శ్లోకములు
22	సీతాయా వచనం శ్రుత్వా పరుషం రాక్షసాధిపః | ప్రత్యువాచ తతః సీతాం విప్రియం ప్రియదర్శనామ్ || ౧|| యథా యథా సాన్త్వయితా వశ్యః స్త్రీణాం తథా తథా | యథా యథా ప్రియం వక్తా పరిభూతస్తథా తథా || ౨|| సంనియచ్ఛతి మే క్రోధం త్వయి కామః సముత్థితః | ద్రవతో మార్గమాసాద్య హయానివ సుసారథిః || ౩|| వామః కామో మనుష్యాణాం యస్మిన్కిల నిబధ్యతే | జనే తస్మింస్త్వనుక్రోశః స్నేహశ్చ కిల జాయతే || ౪|| ఏతస్మాత్కారణాన్న తాం ఘతయామి వరాననే | వధార్హామవమానార్హాం మిథ్యాప్రవ్రజితే రతామ్ || ౫|| పరుషాణి హి వాక్యాని యాని యాని బ్రవీషి మామ్ | తేషు తేషు వధో యుక్తస్తవ మైథిలి దారుణః || ౬|| ఏవముక్త్వా తు వైదేహీం రావణో రాక్షసాధిపః | క్రోధసంరమ్భసంయుక్తః సీతాముత్తరమబ్రవీత్ || ౭|| ద్వౌ మాసౌ రక్షితవ్యౌ మే యోఽవధిస్తే మయా కృతః | తతః శయనమారోహ మమ త్వం వరవర్ణిని || ౮|| ద్వాభ్యామూర్ధ్వం తు మాసాభ్యాం భర్తారం మామనిచ్ఛతీమ్ | మమ త్వాం ప్రాతరాశార్థమారభన్తే మహానసే || ౯|| తాం తర్జ్యమానాం సమ్ప్రేక్ష్య రాక్షసేన్ద్రేణ జానకీమ్ | దేవగన్ధర్వకన్యాస్తా విషేదుర్విపులేక్షణాః || ౧౦|| ఓష్ఠప్రకారైరపరా నేత్రవక్త్రైస్తథాపరాః | సీతామాశ్వాసయామాసుస్తర్జితాం తేన రక్షసా || ౧౧|| తాభిరాశ్వాసితా సీతా రావణం రాక్షసాధిపమ్ | ఉవాచాత్మహితం వాక్యం వృత్తశౌణ్డీర్యగర్వితమ్ || ౧౨|| నూనం న తే జనః కశ్చిదసిన్నిఃశ్రేయసే స్థితః | నివారయతి యో న త్వాం కర్మణోఽస్మాద్విగర్హితాత్ || ౧౩|| మాం హి ధర్మాత్మనః పత్నీం శచీమివ శచీపతేః | త్వదన్యస్త్రిషు లోకేషు ప్రార్థయేన్మనసాపి కః || ౧౪|| రాక్షసాధమ రామస్య భార్యామమితతేజసః | ఉక్తవానసి యత్పాపం క్వ గతస్తస్య మోక్ష్యసే || ౧౫|| యథా దృప్తశ్చ మాతఙ్గః శశశ్ చ సహితౌ వనే | తథా ద్విరదవద్రామస్త్వం నీచ శశవత్స్మృతః || ౧౬|| స త్వమిక్ష్వాకునాథం వై క్షిపన్నిహ న లజ్జసే | చక్షుషో విషయం తస్య న తావదుపగచ్ఛసి || ౧౭|| ఇమే తే నయనే క్రూరే విరూపే కృష్ణపిఙ్గలే | క్షితౌ న పతితే కస్మాన్మామనార్యనిరీక్షితః || ౧౮|| తస్య ధర్మాత్మనః పత్నీం స్నుషాం దశరథస్య చ | కథం వ్యాహరతో మాం తే న జిహ్వా పాప శీర్యతే || ౧౯|| అసన్దేశాత్తు రామస్య తపసశ్చానుపాలనాత్ | న త్వాం కుర్మి దశగ్రీవ భస్మ భస్మార్హతేజసా || ౨౦|| నాపహర్తుమహం శక్యా తస్య రామస్య ధీమతః | విధిస్తవ వధార్థాయ విహితో నాత్ర సంశయః || ౨౧|| శూరేణ ధనదభ్రాతా బలైః సముదితేన చ | అపోహ్య రామం కస్మాద్ధి దారచాఉర్య.మ్ త్వయా క్ర్తమ్ || ౨౨|| సీతాయా వచనం శ్రుత్వా రావణో రాక్షసాధిపః | వివృత్య నయనే క్రూరే జానకీమన్వవైక్షత || ౨౩|| నీలజీమూతసఙ్కాశో మహాభుజశిరోధరః | సింహసత్త్వగతిః శ్రీమాన్దీప్తజిహ్వోగ్రలోచనః || ౨౪|| చలాగ్రమకుటః ప్రాంశుశ్చిత్రమాల్యానులేపనః | రక్తమాల్యామ్బరధరస్తప్తాఙ్గదవిభూషణః || ౨౫|| శ్రోణీసూత్రేణ మహతా మేకకేన సుసంవృతః | అమృతోత్పాదనద్ధేన భుజఙ్గేనేవ మన్దరః || ౨౬|| తరుణాదిత్యవర్ణాభ్యాం కుణ్డలాభ్యాం విభూషితః | రక్తపల్లవపుష్పాభ్యామశోకాభ్యామివాచలః || ౨౭|| అవేక్షమాణో వైదేహీం కోపసంరక్తలోచనః | ఉవాచ రావణః సీతాం భుజఙ్గ ఇవ నిఃశ్వసన్ || ౨౮|| అనయేనాభిసమ్పన్నమర్థహీనమనువ్రతే | నాశయామ్యహమద్య త్వాం సూర్యః సన్ధ్యామివౌజసా || ౨౯|| ఇత్యుక్త్వా మైథిలీం రాజా రావణః శత్రురావణః | సన్దిదేశ తతః సర్వా రాక్షసీర్ఘోరదర్శనాః || ౩౦|| ఏకాక్షీమేకకర్ణాం చ కర్ణప్రావరణాం తథా | గోకర్ణీం హస్తికర్ణీం చ లమ్బకర్ణీమకర్ణికామ్ || ౩౧|| హస్తిపద్య శ్వపద్యౌ చ గోపదీం పాదచూలికామ్ | ఏకాక్షీమేకపాదీం చ పృథుపాదీమపాదికామ్ || ౩౨|| అతిమాత్రశిరోగ్రీవామతిమాత్రకుచోదరీమ్ | అతిమాత్రాస్యనేత్రాం చ దీర్ఘజిహ్వామజిహ్వికామ్ | అనాసికాం సింహముఖీం గోముఖీం సూకరీముఖీమ్ || ౩౩|| యథా మద్వశగా సీతా క్షిప్రం భవతి జానకీ | తథా కురుత రాక్షస్యః సర్వాః క్షిప్రం సమేత్య చ || ౩౪|| ప్రతిలోమానులోమైశ్చ సామదానాదిభేదనైః | ఆవర్తయత వైదేహీం దణ్డస్యోద్యమనేన చ || ౩౫|| ఇతి ప్రతిసమాదిశ్య రాక్షసేన్ద్రః పునః పునః | కామమన్యుపరీతాత్మా జానకీం పర్యతర్జయత్ || ౩౬|| ఉపగమ్య తతః క్షిప్రం రాక్షసీ ధాన్యమాలినీ | పరిష్వజ్య దశగ్రీవమిదం వచనమబ్రవీత్ || ౩౭|| మయా క్రీడ మహారాజసీతయా కిం తవానయా | అకామాం కామయానస్య శరీరముపతప్యతే | ఇచ్ఛన్తీం కామయానస్య ప్రీతిర్భవతి శోభనా || ౩౮|| ఏవముక్తస్తు రాక్షస్యా సముత్క్షిప్తస్తతో బలీ | జ్వలద్భాస్కరవర్ణాభం ప్రవివేశ నివేశనమ్ || ౩౯|| దేవగన్ధర్వకన్యాశ్చ నాగకన్యాశ్చ తాస్తతః | పరివార్య దశగ్రీవం వివిశుస్తద్గృహోత్తమమ్ || ౪౦|| స మైథిలీం ధర్మపరామవస్థితాం ప్రవేపమానాం పరిభర్త్స్య రావణః | విహాయ సీతాం మదనేన మోహితః స్వమేవ వేశ్మ ప్రవివేశ భాస్వరమ్ || ౪౧||	41	418
సీతాదేవి పలికిన ఆ కఠినమైన మాటలను విన్న తర్వాత, రాక్షస రాజు రావణుడు అమితమైన కోపంతో, ఆ సుందరియైన సీతకు అత్యంత అప్రియమైన, భీతి గొలిపే మాటలతో ఇలా బదులిచ్చాడు:  "ఒక పురుషుడు స్త్రీలను ఎంతగా బ్రతిమాలుతూ, వారి ఇష్టాలను మన్నిస్తూ ఉంటాడో, అంతగా అతను వారి నియంత్రణలోకి (అదుపులోకి) వెళ్తాడు. అతను వారిపై ఎంతగా ప్రేమపూర్వకమైన మాటలు కురిపిస్తాడో, అంతగా అతను వారిచేత తృణీకరింపబడి, అవమానానికి గురవుతాడు. నీపై నా హృదయంలో కలిగిన తీవ్రమైన కామవ్యామోహమే, ఒక సమర్థుడైన సారథి దారి తప్పి పరుగెత్తే గుఱ్ఱాల ముక్కుతాడును లాగి అదుపు చేసినట్లు, ప్రస్తుతం నా భీకరమైన కోపాన్ని అణచి ఉంచుతోంది. మానవులకు కామము అనేది అత్యంత వికృతమైనది; ఏ వ్యక్తిపై ఒకరి అనురాగం స్థిరపడుతుందో, వారి పట్ల సహజంగానే ఒక రకమైన జాలి, సుకుమార భావన పుడతాయి."  "ఓ సుందర వదనా! నువ్వు నిశ్చయముగా మరణానికి, ఘోర అవమానానికి పూర్తిగా అర్హురాలవైనప్పటికీ, ఒక నకిలీ సన్యాసిని (రాముని) పిచ్చిగా ఆరాధిస్తున్నప్పటికీ, కేవలం ఈ ఒక్క కారణం వల్లే నేను ఇప్పుడు నీకు మరణదండన విధించడం లేదు. ఓ మైథిలీ! నా ముఖం ముందే నువ్వు మాట్లాడిన ప్రతి ఒక్క పదునైన, గాయపరిచే నిందాపూర్వక మాటలకూ, నువ్వు అత్యంత భయంకరమైన, వేదనాభరితమైన మరణశిక్షకు అర్హురాలవు."  వైదేహితో ఈ విధంగా చెప్పి, ఉడికిపోయే భీకరమైన ఆగ్రహంతో నిండిన రాక్షస రాజు రావణుడు, సీతాదేవికి తన చివరి గడువును ఈ విధంగా ప్రకటించాడు:  "నేను నీకు చివరి గడువుగా సరిగ్గా రెండు నెలల సమయాన్ని ఇస్తున్నాను. ఆ తర్వాత, ఓ ఉత్తమ వర్ణము గలదానా! నువ్వు నా శయ్యను అధిరోహించాల్సిందే. ఒకవేళ ఆ రెండు నెలల ముగింపులో కూడా నువ్వు నన్ను నీ భర్తగా అంగీకరించకపోతే, నా రాజవంటశాలలోని వంటవాళ్లు నీ అవయవాలను ముక్కలు ముక్కలుగా కోసి, నా ఉదయకాలపు అల్పాహారంగా సిద్ధం చేస్తారు."  రాక్షస రాజుచే జానకి ఈ విధంగా భీకరంగా భయపెట్టబడటాన్ని చూసి, అక్కడ ఉన్న దేవతలు మరియు గంధర్వుల విశాల నేత్రాల కుమార్తెలు తీవ్రమైన నిరాశలో మునిగిపోయారు. ఆ దేవతా కన్యలలో కొందరు తమ పెదవుల కదలికల ద్వారా, మరికొందరు తమ హావభావాలు, కళ్ల ద్వారా, ఆ రాక్షసుడి చేత క్రూరంగా బెదిరించబడుతున్న సీతకు నిశ్శబ్దంగా ధైర్యం చెప్పారు, ఊరట కలిగించారు. వారి నిశ్శబ్ద సంకేతాల వల్ల ధైర్యం పొందిన సీత, తన అచంచలమైన శీలాన్ని, ధార్మిక గర్వాన్ని ప్రదర్శిస్తూ, రాక్షస రాజు రావణుడికి అంతిమంగా శ్రేయస్సును కలిగించే (హితవైన) మాటలను ఇలా పలికింది: "నీ రాజ్యంలో నీకు పరమ ఆధ్యాత్మిక శ్రేయస్సును కోరే హితుడెవ్వడూ (మంచిని కోరేవాడు) నిశ్చయముగా మిగలలేదు, ఒకవేళ ఉండి ఉంటే వారు నిన్ను ఇంతటి ఘోరమైన, అసహ్యకరమైన పాపకార్యం చేయకుండా ఖచ్చితంగా నిలువరించి ఉండేవారు. ఇంద్రుని భార్యయైన శచీదేవిని (ఇంద్రాణిని) ఎవరూ కన్నెత్తి చూడలేనట్లే, ముల్లోకాలలోనూ నీలాంటి పరమ నీచుడు తప్ప మరెవ్వరు ధర్మాత్ముడైన శ్రీరాముని ధర్మపత్నినైన నన్ను మనస్సులోనైనా కోరడానికి సాహసిస్తారు? ఓ రాక్షసాధమా! అపరిమితమైన తేజస్సు గల శ్రీరాముని భార్యతో నువ్వు ఇలాంటి పాపపూరితమైన మాటలు మాట్లాడినందుకు, నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్లినా సరే ఆయన కోపాగ్ని నుండి ఎంతమాత్రం తప్పించుకోలేవు."  "నీకు, శ్రీరామునికి ఉన్న వ్యత్యాసం ఒక గర్వించిన అడవి ఏనుగుకు, ఒక చిన్న కుందేలుకు ఉన్నటువంటిది. శ్రీరాముడు మహా గజం వంటివాడు, ఓ నీచ ప్రాణి! నువ్వు ఒక దిక్కులేని కుందేలులాంటివాడివి. నువ్వు ఇక్కడ ఇక్ష్వాకు వంశ నాథుడిని అవమానిస్తూ, పరిహసించడానికి ఏమాత్రం సిగ్గుపడటం లేదు, కానీ అది కేవలం నువ్వు ఇంకా ఆయన ప్రత్యక్ష దృష్టి పథంలో పడనంత వరకే. అపౌరుషమైన, కామాంధ బుద్ధితో నన్ను చూడటానికి సాహసించిన నీ ఆ క్రూరమైన, వికృతమైన, రాగి రంగు కళ్లు ఇంకా వాటి గుంటల నుండి నేలపై ఎందుకు ఊడిపడలేదు? ఓ పాపాత్ముడా! ఆ ధర్మాత్ముని భార్యతో, దశరథ మహారాజు కోడలితో ఇలాంటి నీచమైన మాటలు పలుకుతున్న నీ నాలుక ఎందుకు కుళ్లిపోయి, కరిగిపోలేదు!" "? ఓ దశాస్యా! కేవలం నాకు శ్రీరాముని నుండి ఎటువంటి అనుమతి లేనందువల్ల, మరియు నా తపస్సు ద్వారా నేను సంపాదించిన తపోశక్తిని కాపాడుకోవాల్సి ఉన్నందువల్ల మాత్రమే, నా పాతివ్రత్య అగ్నిశిఖలతో నిన్ను ఇప్పుడే బూడిద చేయడం లేదు. నిజం చెప్పాలంటే, జ్ఞానియైన ఆ శ్రీరాముని పక్క నుండి నన్ను అపహరించడం ఎవరి తరమూ కాదు. ఈ పరిస్థితి అంతా కేవలం నీ సంపూర్ణ వినాశనాన్ని, వధను చేకూర్చడానికే దైవంచే లీలగా రచించబడింది; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. నువ్వు నిజంగానే పరాక్రమవంతుడైన వీరుడవైతే, కుబేరుని సోదరుడవైతే మరియు సంపూర్ణమైన, శక్తివంతమైన సైన్య బలమున్నవాడివైతే, శ్రీరాముడిని ఉపాయంతో దూరం చేసి, దొంగతనంగా మరొకరి భార్యను ఎందుకు అపహరించావు?"  సీత పలికిన ఆ వీరోచితమైన మాటలను విన్న రాక్షస రాజు రావణుడు, తీవ్రమైన క్రోధంతో తన క్రూరమైన కళ్లను ఉరుముతూ, జానకి వైపు భయంకరంగా చూశాడు.  ఒక భారీ నల్లని మేఘాన్ని పోలి ఉండి, కొండల వంటి బాహువులు, లావుపాటి మెడ కలిగి, సింహ గంభీర నడకతో, మెరిసిపోయే నాలుక మరియు భీకరమైన కళ్లతో అలరారుతున్న ఆ ఎత్తైన రాజు తలపై పక్కకు ఒరిగిన కిరీటం, శ్రేష్ఠమైన మాలలు, సుగంధ లేపనాలను కలిగి ఉన్నాడు. ఎర్రటి వస్త్రాలను ధరించి, మెరిసిపోయే బంగారు భుజకీర్తులతో ఆయన మహా రాజసంతో నిలిచాడు. ఒక భారీ, అద్భుతమైన నడుము పట్టీని (మొలతాడును) గట్టిగా ధరించి ఉన్న ఆయన, అమృతం కోసం సముద్ర మథనం చేసేటప్పుడు మహా సర్పమైన వాసుకి చుట్టబడిన మందర పర్వతంలా ప్రకాశించాడు.  ఉదయిస్తున్న సూర్యుని కాంతితో మెరిసిపోయే జంట కుండలాలను ధరించిన ఆయన, ఎర్రటి చిగుళ్లు, పూలతో నిండిన రెండు వికసించిన అశోక చెట్ల మధ్య ఉన్న ఒక మహోన్నతమైన పర్వతంలా కనిపించాడు. సంపూర్ణ క్రోధంతో కళ్లు పూర్తిగా రక్తవర్ణంగా మారి వైదేహి వైపు భీకరంగా చూస్తూ, కోపించిన సర్పంలా బుసలు కొడుతూ రావణుడు సీతతో ఇలా అన్నాడు: "సమస్త సంపదలను కోల్పోయి, అధర్మ మార్గంలో తిరిగే ఒక దౌర్భాగ్యునిపై పిచ్చి వ్యామోహంతో ఉన్న ఓ స్త్రీ! నా పరమ అధికార బలంతో, మండుతున్న సూర్యుడు సంధ్యాసమయ కాంతిని పూర్తిగా కాల్చివేసినట్లు, నేను నిన్ను ఈ రోజే అంతమొందిస్తాను."  మైథిలితో ఈ విధంగా చెప్పి, తన శత్రువులను భయంతో ఏడ్పించే రావణరాజు, ఆమెకు కాపలాగా ఉన్న వికృత రూపాలు గల రాక్షస స్త్రీలందరికీ అత్యంత కఠినమైన ఆజ్ఞలను జారీ చేశాడు.  ఆయన ఆ రక్షక భటులను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు—ఒకే కన్ను ఉన్నవారు, ఒకే చెవి ఉన్నవారు, దుప్పట్లలా తమ చుట్టూ చుట్టుకునేంత పెద్ద చెవులు ఉన్నవారు, ఆవు లేదా ఏనుగు చెవులు ఉన్నవారు, వేలాడే చెవులు ఉన్నవారు మరియు అస్సలు చెవులే లేనివారు; ఏనుగు లేదా కుక్క కాళ్లు ఉన్నవారు, ఆవు కాళ్లు ఉన్నవారు, కాళ్లపై వెంట్రుకలు మొలిచినవారు; ఒకే కన్ను, ఒకే కాలు ఉన్నవారు, భారీ పాదాలు ఉన్నవారు మరియు అస్సలు కాళ్లే లేనివారు; శరీరానికి సరిపోలని భారీ తలలు, మెడలు ఉన్నవారు, వికృతమైన స్తనములు మరియు పెద్ద పొట్టలు ఉన్నవారు, అతి పెద్ద నోళ్లు మరియు కళ్లు ఉన్నవారు, అత్యంత పొడవైన నాలుకలు ఉన్నవారు మరియు అస్సలు నాలుకలే లేనివారు; ముక్కులు లేనివారు మరియు సింహాలు, ఆవులు, పందుల ముఖాలు కలిగిన ఆ రాక్షస స్త్రీలను చూసి ఆయన ఇలా అన్నాడు:  "ఓ రాక్షసులారా! మీరంతా ఇప్పుడే ఇక్కడ గుమికూడి, జనక నందినియైన ఈ జానకి ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా నా ఇష్టానికి లొంగిపోయేలా చేయండి. సామ, దాన, భేద, దండోపాయాలను ఉపయోగించి—ఆమెకు ఆశలు చూపిస్తూ, ఆమె మనస్సులో భేదాలు కల్పిస్తూ మరియు క్రూరంగా ఆయుధాలను చూపిస్తూ భయపెట్టి, వైదేహిని నా ఇష్టానికి లొంగదీసుకోండి." ఈ విధంగా స్పష్టమైన ఆజ్ఞలను మళ్లీ మళ్లీ జారీ చేసి, కామక్రోధాలతో తన ఆత్మ పూర్తిగా దహించిపోతుండగా, ఆ రాక్షస రాజు జానకిని మరొక్కసారి భీకరంగా భయపెట్టాడు. అప్పుడు ధాన్యమాలిని అనే రాక్షస స్త్రీ వేగంగా ముందుకు వచ్చి, ఆ దశాస్యుడిని ఆలింగనం చేసుకుని ఈ మాటలు పలికింది:  "ఓ మహారాజా! నాతో కలిసి విహరించు, నాతో క్రీడించు! నీకు ఈ మానవ కాంత అయిన సీతతో ఏం పని? తనను ఇష్టపడని స్త్రీ కోసం తీవ్రంగా తపించే పురుషుని శరీరం, అతని తీరని కామవాంఛ వల్లే స్వయంగా దహించిపోతుంది. తనను అమితంగా ఇష్టపడే స్త్రీని తిరిగి ప్రేమించినప్పుడే పురుషునికి నిజమైన సుఖము, పరమానందము సిద్ధిస్తాయి."  ఆ రాక్షస కాంత ఈ విధంగా చెప్పగానే, మహా శక్తిమంతుడైన ఆ రాజు ఆమె వైపునకు మళ్లాడు. ఆయన వెనుతిరిగి, మండుతున్న సూర్యుని కాంతితో మెరిసిపోయే తన దివ్య రాజప్రాసాదంలోకి ప్రవేశించాడు. దేవతలు, గంధర్వులు మరియు నాగ కన్యలు అప్పుడు ఆ దశాస్యుడిని చుట్టుముట్టి ఆ ఉత్తమ సౌధంలోకి ఆయనతో పాటు తిరిగి వెళ్లారు. ధర్మ మార్గంలో స్థిరంగా నిలిచి, భయంతో వణుకుతున్న ఆ మైథిలిని ఈ విధంగా క్రూరంగా బెదిరించి, నిందించిన రావణుడు—మన్మథుని మోహంలో పడి పూర్తిగా వివేకాన్ని కోల్పోయినవాడై—సీతను అక్కడే వదిలిపెట్టి, తన ప్రకాశవంతమైన అంతఃపురంలోకి తిరిగి ప్రవేశించాడు.
23                                                                                                          24                                                                      25                            26	ఇత్యుక్త్వా మైథిలీం రాజా రావణః శత్రురావణః | సన్దిశ్య చ తతః సర్వా రాక్షసీర్నిర్జగామ హ || ౧|| నిష్క్రాన్తే రాక్షసేన్ద్రే తు పునరన్తఃపురం గతే | రాక్షస్యో భీమరూపాస్తాః సీతాం సమభిదుద్రువుః || ౨|| తతః సీతాముపాగమ్య రాక్షస్యః క్రోధమూర్ఛితాః | పరం పరుషయా వాచా వైదేహీమ్ ఇదమబ్రువన్ || ౩|| పౌలస్త్యస్య వరిష్ఠస్య రావణస్య మహాత్మనః | దశగ్రీవస్య భార్యాత్వం సీతే న బహు మన్యసే || ౪|| తతస్త్వేకజటా నామ రాక్షసీ వాక్యమబ్రవీత్ | ఆమన్త్ర్య క్రోధతామ్రాక్షీ సీతాం కరతలోదరీమ్ || ౫|| ప్రజాపతీనాం షణ్ణాం తు చతుర్థో యః ప్రజాపతిః | మానసో బ్రహ్మణః పుత్రః పులస్త్య ఇతి విశ్రుతః || ౬|| పులస్త్యస్య తు తేజస్వీ మహర్షిర్మానసః సుతః | నామ్నా స విశ్రవా నామ ప్రజాపతిసమప్రభః || ౭|| తస్య పుత్రో విశాలాక్షి రావణః శత్రురావణః | తస్య త్వం రాక్షసేన్ద్రస్య భార్యా భవితుమర్హసి | మయోక్తం చారుసర్వాఙ్గి వాక్యం కిం నానుమన్యసే || ౮|| తతో హరిజటా నామ రాక్షసీ వాక్యమబ్రవీత్ | వివృత్య నయనే కోపాన్మార్జారసదృశేక్షణా || ౯|| యేన దేవాస్త్రయస్త్రింశద్దేవరాజశ్చ నిర్జితః | తస్య త్వం రాక్షసేన్ద్రస్య భార్యా భవితుమర్హసి || ౧౦|| వీర్యోత్సిక్తస్య శూరస్య సఙ్గ్రామేష్వనివర్తినః | బలినో వీర్యయుక్తస్యా భార్యాత్వం కిం న లప్స్యసే || ౧౧|| ప్రియాం బహుమతాం భార్యాం త్యక్త్వా రాజా మహాబలః | సర్వాసాం చ మహాభాగాం త్వాముపైష్యతి రావణః || ౧౨|| సమృద్ధం స్త్రీసహస్రేణ నానారత్నోపశోభితమ్ | అన్తఃపురం సముత్సృజ్య త్వాముపైష్యతి రావణః || ౧౩|| అసకృద్దేవతా యుద్ధే నాగగన్ధర్వదానవాః | నిర్జితాః సమరే యేన స తే పార్శ్వముపాగతః || ౧౪|| తస్య సర్వసమృద్ధస్యా రావణస్య మహాత్మనః | కిమర్థం రాక్షసేన్ద్రస్య భార్యాత్వం నేచ్ఛసేఽధమే || ౧౫|| యస్య సూర్యో న తపతి భీతో యస్య చ మారుతః | న వాతి స్మాయతాపాఙ్గే కిం త్వం తస్య న తిష్ఠసి || ౧౬|| పుష్పవృష్టిం చ తరవో ముముచుర్యస్య వై భయాత్ | శైలాశ్చ సుభ్రు పానీయం జలదాశ్ చ యదేచ్ఛతి || ౧౭|| తస్య నైరృతరాజస్య రాజరాజస్య భామిని | కిం త్వం న కురుషే బుద్ధిం భార్యార్థే రావణస్య హి || ౧౮|| సాధు తే తత్త్వతో దేవి కథితం సాధు భామిని | గృహాణ సుస్మితే వాక్యమన్యథా న భవిష్యసి || ౧౯|| తతస్తాం వినతా నామ రాక్షసీ భీమదర్శనా | అబ్రవీత్కుపితాకారా కరాలా నిర్ణతోదరీ || ౨౦|| సీతే పర్యాప్తమేతావద్భర్తృస్నేహో నిదర్శితః | సర్వత్రాతికృతం భద్రే వ్యసనాయోపకల్పతే || ౨౧|| పరితుష్టాస్మి భద్రం తే మానుషస్తే కృతో విధిః | మమాపి తు వచః పథ్యం బ్రువన్త్యాః కురు మైథిలి || ౨౨|| రావణం భజ భర్తారం భర్తారం సర్వరక్షసామ్ | విక్రాన్తం రూపవన్తం చ సురేశమివ వాసవమ్ || ౨౩|| దక్షిణం త్యాగశీలం చ సర్వస్య ప్రియవాదినమ్ | మానుషం కృపణం రామం త్యక్త్వా రావణమాశ్రయ || ౨౪|| దివ్యాఙ్గరాగా వైదేహి దివ్యాభరణభూషితా | అద్య ప్రభృతి సర్వేషాం లోకానామీశ్వరీ భవ | అగ్నేః స్వాహా యథా దేవీ శచీవేన్ద్రస్య శోభనే || ౨౫|| కిం తే రామేణ వైదేహి కృపణేన గతాయుషా || ౨౧|| ఏతదుక్తం చ మే వాక్యం యది త్వం న కరిష్యసి | అస్మిన్ముహూర్తే సర్వాస్త్వాం భక్షయిష్యామహే వయమ్ || ౨౬|| తతస్త్వజాముఖీ నామ రాక్షసీ వాక్యమబ్రవీత్ | విశస్యేమాం తతః సర్వాన్సమాన్కురుత పీలుకాన్ || ౨౭|| విభజామ తతః సర్వా వివాదో మే న రోచతే | పేయమానీయతాం క్షిప్రం మాల్యం చ వివిధం బహు || ౨౮|| తతః శూర్పణఖా నామ రాక్షసీ వాక్యమబ్రవీత్ | అజాముఖా యదుక్తం హి తదేవ మమ రోచతే || ౨౯|| సురా చానీయతాం క్షిప్రం సర్వశోకవినాశినీ | మానుషం మాంసమాసాద్య నృత్యామోఽథ నికుమ్భిలామ్ || ౩౦|| ఏవం సమ్భర్త్స్యమానా సా సీతా సురసుతోపమా | రాక్షసీభిః సుఘోరాభిర్ధైర్యముత్సృజ్య రోదితి || ౩౧|| సా నిఃశ్వసన్తీ దుఃఖార్తా శోకోపహతచేతనా | ఆర్తా వ్యసృజదశ్రూణి మైథిలీ విలలాప హ || ౩౨|| హా రామేతి చ దుఃఖార్తా పునర్హా లక్ష్మణేతి చ | హా శ్వశ్రు మమ కౌసల్యే హా సుమిత్రేతి భావిని || ౩౩|| లోకప్రవాదః సత్యోఽయం పణ్డితైః సముదాహృతః | అకాలే దుర్లభో మృత్యుః స్త్రియా వా పురుషస్య వా || ౩౪|| యత్రాహమాభిః క్రూరాభీ రాక్షసీభిరిహార్దితా | జీవామి హీనా రామేణ ముహూర్తమపి దుఃఖితా || ౩౫|| సర్వథా తేన హీనాయా రామేణ విదితాత్మనా | తీష్క్ణం విషమివాస్వాద్య దుర్లభం మమ జీవితమ్ || ౩౬|| తతో నిహతనథానాం రాక్షసీనాం గృహే గృహే | యథాహమేవం రుదతీ తథా భూయో న సంశయః | అన్విష్య రక్షసాం లఙ్కాం కుర్యాద్రామః సలక్ష్మణః || ౩౭|| న హి తాభ్యాం రిపుర్దృష్టో ముహూతమపి జీవతి | చితా ధూమాకులపథా గృధ్రమణ్డలసఙ్కులా | అచిరేణ తు లఙ్కేయం శ్మశానసదృశీ భవేత్ || ౩౮|| అచిరేణైవ కాలేన ప్రాప్స్యామ్యేవ మనోరథమ్ | దుష్ప్రస్థానోఽయమాఖ్యాతి సర్వేషాం వో విపర్యయః || ౩౯|| యాదృశాని తు దృశ్యన్తే లఙ్కాయామశుభాని తు | అచిరేణైవ కాలేన భవిష్యతి హతప్రభా || ౪౦|| నూనం లఙ్కా హతే పాపే రావణే రాక్షసాధిపే | శోషం యాస్యతి దుర్ధర్షా ప్రమదా విధవా యథా || ౪౧|| పుష్యోత్సవసమృద్ధా చ నష్టభర్త్రీ సరాక్షసా | భవిష్యతి పురీ లఙ్కా నష్టభర్త్రీ యథాఙ్గనా || ౪౨|| నూనం రాక్షసకన్యానాం రుదన్తీనాం గృహే గృహే | శ్రోష్యామి నచిరాదేవ దుఃఖార్తానామ్ ఇహ ధ్వనిమ్ || ౪౩|| సాన్ధకారా హతద్యోతా హతరాక్షసపుఙ్గవా | భవిష్యతి పురీ లఙ్కా నిర్దగ్ధా రామసాయకైః || ౪౪|| యది నామ స శూరో మాం రామో రక్తాన్తలోచనః | జానీయాద్వర్తమానాం హి రావణస్య నివేశనే || ౪౫|| అనేన తు నృశంసేన రావణేనాధమేన మే | సమయో యస్తు నిర్దిష్టస్తస్య కాలోఽయమాగతః || ౪౬|| అకార్యం యే న జానన్తి నైరృతాః పాపకారిణః | అధర్మాత్తు మహోత్పాతో భవిష్యతి హి సామ్ప్రతమ్ || ౪౭|| నైతే ధర్మం విజానన్తి రాక్షసాః పిశితాశనాః | ధ్రువం మాం ప్రాతరాశార్థే రాక్షసః కల్పయిష్యతి || ౪౮|| సాహం కథం కరిష్యామి తం వినా ప్రియదర్శనమ్ | రామం రక్తాన్తనయనమపశ్యన్తీ సుదుఃఖితా || ౪౯|| యది కశ్చిత్ప్రదాతా మే విషస్యాద్య భవేదిహ | క్షిప్రం వైవస్వతం దేవం పశ్యేయం పతినా వినా || ౫౦||	50	468
మైథిలితో ఈ విధంగా చెప్పి, తన ఆజ్ఞలను జారీ చేసిన తర్వాత, శత్రువులను భయంతో ఏడ్పించే రావణరాజు, ఆ రాక్షస స్త్రీలందరితో కలిసి ఆ ప్రదేశం నుండి వెనుదిరిగాడు. రాక్షస రాజు అక్కడి నుండి వెళ్లి తన అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించగానే, భయంకరమైన రూపాలు గల ఆ రాక్షస స్త్రీలందరూ నలువైపులా నుండి సీత వైపునకు దూసుకువచ్చారు. వారు సీతను సమీపించి, తీవ్రమైన క్రోధంతో కళ్లు కనపడకుండా పోయినవారై, వైదేహిని అత్యంత కఠినమైన, గాయపరిచే మాటలతో ఇలా వేధించసాగారు: "ఓ సీతా! పులస్త్య బ్రహ్మ వంశీయులలో శ్రేష్ఠుడు, మహాత్ముడు మరియు పది తలల మహారాజైన ఆ రావణునికి భార్యవు కావడాన్ని నువ్వు ఎందుకు గొప్పగా భావించడం లేదు?"  అప్పుడు, కోపంతో కళ్లు రాగి రంగులో ఎర్రబడిన ఏకజట అనే రాక్షస స్త్రీ, సన్నని నడుము గల సీత వైపు సైగ చేస్తూ ఈ మాటలు పలికింది:  "సృష్టికర్తలైన ఆరుగురు ప్రజాపతులలో, బ్రహ్మదేవుని నాల్గవ మానస పుత్రుడిగా మహర్షి పులస్త్యుడు లోకప్రసిద్ధుడు. ఆ పులస్త్యుని మానస పుత్రుడే సృష్టికర్తతో సమానమైన తేజస్సు గల విశ్వశ్రవసుడు అనే మహోన్నతమైన మహర్షి. ఓ విశాల నేత్రీ! తన శత్రువులను భయంతో ఏడ్పించే ఆ రావణుడు ఆయన కుమారుడే! రాక్షస రాజుకు భార్యవు కావడానికి నువ్వు అన్ని విధాలా యోగ్యురాలవు. ఏమాత్రం లోపం లేని అవయవాలు గల ఓ సుందరీ! నేను చెప్పిన మాటలను నువ్వు ఎందుకు అంగీకరించడం లేదు?"  ఆ తర్వాత, పిల్లి కళ్ల వంటి కళ్లతో కోపంగా గుడ్లు ఉరుముతూ, హరిజట అనే మరొక రాక్షస స్త్రీ ఇలా అంది:  "దేవతల రాజైన ఇంద్రునితో సహా ముప్పై ముగ్గురు దేవతలను యుద్ధంలో ఓడించిన ఆ రాక్షస నాథునికి నువ్వు భార్యవు కావాలి! యుద్ధరంగంలో ఎన్నడూ వెనకడుగు వేయని, అపారమైన పరాక్రమంతో రగిలిపోయే ఆ వీర శ్రేష్ఠుడైన మహారాజుకు భార్యవనే హోదాను నువ్వు ఎందుకు తిరస్కరిస్తున్నావు? తనకెంతో ఇష్టమైన, అత్యంత గౌరవనీయురాలైన పట్టపురాణిని (మండోదరిని), అలాగే వేలాది మంది స్త్రీలతో నిండి, రకరకాల అరుదైన రత్నాలతో అలంకరించబడిన తన అంతఃపురాన్ని పక్కన పెట్టి, మహా శక్తిమంతుడైన రావణరాజు పూర్తిగా నీకే అంకితమవుతాడు, ఓ మహా భాగ్యశాలీ!"  "యుద్ధంలో దేవతలను, నాగులను, గంధర్వులను మరియు దానవులను పదే పదే అణచివేసిన ఆ పరాక్రమవంతుడు నీ చెంతకు వచ్చాడు. ఓ దౌర్భాగ్యురాలా! సమస్త విలాసాలను కలిగి ఉన్న ఆ మహాత్ముడైన రాక్షస నాథుడు రావణునికి భార్యవు కావడానికి నువ్వు ఏ కారణం చేత నిరాకరిస్తున్నావు? అందమైన కనుబొమ్మలు, పొడవైన మోహన నేత్రాలు గల ఓ సుందరీ! ఎవరి భయం వల్ల సూర్యుడు తీవ్రమైన ఎండను కాయడో, గాలి భీకరంగా వీవదో, చెట్లు పూలను కురిపిస్తాయో, పర్వతాలు స్వచ్ఛమైన సెలయేళ్లను ఇస్తాయో మరియు అతను కోరినప్పుడల్లా మేఘాలు వర్షిస్తాయో, అటువంటి మహానుభావుని పక్కన నిలబడటానికి నువ్వు ఎందుకు నిరాకరిస్తున్నావు?" "ఓ విలాసవతీ! రాక్షస రాజు, రాజులకు రాజైన ఆ రావణుడికి భార్యవు కావడానికి నీ మనస్సును ఎందుకు సిద్ధం చేసుకోవడం లేదు? ఓ మందహాసవతీ! నేను నీకు పరమ హితవైన, నిఖార్సయిన సత్యాన్ని చెప్పాను. ఈ మాటలను అంగీకరించు, లేకపోతే నీ ఉనికి నశిస్తుంది (చంపబడతావు)."  దానిపై, చూసేందుకే భీతి గొలిపేలా ఉండి, సహజ సిద్ధమైన క్రూరత్వం, భీకర రూపం మరియు వేలాడే పెద్ద పొట్ట కలిగిన వినత అనే రాక్షస స్త్రీ అమితమైన ఆగ్రహంతో ఇలా గర్జించింది: "సీతా! ఇక చాలు! నీ భర్తపై నువ్వు చూపించిన భక్తి చాలా ఎక్కువైంది. ఓ మంగళప్రదమైన దానా! ఏదైనా ఒక విషయానికి తీవ్రమైన పట్టుదలకు పోవడం ఎల్లప్పుడూ ఘోరమైన వినాశనానికి దారితీస్తుంది. నువ్వు చూపించిన దానికి నేను సంతృప్తి చెందాను, నువ్వు మానవ ధర్మాలను నెరవేర్చావు. ఇప్పుడు, ఓ మైథిలీ! నేను చెప్పే హితవైన మాటల ప్రకారం నడుచుకో, నీకు శుభం కలుగుతుంది."  "సమస్త రాక్షసులకు అధిపతి, మహావీరుడు, అసాధారణ రూపవంతుడు మరియు దేవతల రాజైన ఇంద్రుని (వాసవుని) వంటివాడైన రావణుడిని నీ భర్తగా స్వీకరించు. దరిద్రుడై, దీనంగా ఉన్న ఆ మానవుడు రాముడిని వదిలిపెట్టి, అందరితో మధురంగా మాట్లాడుతూ దయాగుణం కలిగిన రావణుడిని ఆశ్రయించు. ఈ రోజు నుండి దివ్యమైన సౌందర్య లేపనాలను అలదుకుని, దివ్య ఆభరణాలు ధరించి, సమస్త లోకాలకు పట్టపురాణివి కా—అగ్నిదేవునికి స్వాహాదేవిలా, ఇంద్రునికి శచీదేవిలా నువ్వు వర్ధిల్లు, ఓ సుందరీ!" "జీవిత కాలం ముగిసిపోతున్న ఆ దౌర్భాగ్య మానవుడు రామునితో నీకేం పని? నేను చెప్పిన మాటలను నువ్వు వినకపోతే, మేమంతా నిన్ను ఇప్పుడే ముక్కలు ముక్కలుగా నమిలి తినేస్తాము!"  అప్పుడు, అజాముఖి (మేక ముఖం గల రాక్షస స్త్రీ) ఇలా పలికింది: "మనం ఈ స్త్రీని ముక్కలుగా కోసి, పీలు పండ్లలా సమాన భాగాలుగా పంచుకుందాం! ఈ మాంసాన్ని మనలో మనం పంపిణీ చేసుకుందాం, నాకు ఈ వాదనలతో పనిలేదు. రకరకాల భారీ పూలదండలతో పాటు, మత్తు కలిగించే మద్యమును త్వరగా తీసుకురండి!" దానిపై శూర్పణఖ అనే రాక్షసి ఇలా అంది:  "అజాముఖి చెప్పిన దాంతో నేను పూర్తిగా ఏకీభవిస్తున్నాను! సమస్త దుఃఖాలను నశింపజేసే మద్యమును త్వరగా తీసుకురండి. ఈ మానవ మాంసం మనకు దొరకగానే, మనం నికుంభిలా యజ్ఞ వాటిక మైదానంలో ఆనందంతో నృత్యం చేద్దాం!"  ఆ భయంకరమైన రాక్షస స్త్రీల చేత ఈ విధంగా క్రూరంగా బెదిరించబడిన సీత, దేవతా కన్యలా ఉండి కూడా తన ధైర్యాన్నంతా కోల్పోయి కన్నీరు మున్నీరుగా విలపించింది. తీవ్రంగా నిట్టూరుస్తూ, అమితమైన శోకంతో తపిస్తూ, మనస్సంతా దుఃఖంతో నిండిపోగా, ఆ మిథిల రాజకుమారి కన్నీళ్లు ధారలుగా కారుస్తుండగా గట్టిగా ఇలా విలపించసాగింది: "ఓ రామా!" అంటూ తీవ్ర వేదనతో అరిచింది, మళ్లీ "ఓ లక్ష్మణా! ఓ నా అత్తగారైన కౌసల్యా! ఓ పవిత్రురాలైన సుమిత్రా!" అని విలపించింది.  "జ్ఞానులైన పండితులు పదే పదే చెప్పే ఆ ప్రసిద్ధ సామెత ముమ్మాటికీ నిజం: 'పురుషునికైనా, స్త్రీకైనా తన విధి రాకముందు మరణం సిద్ధించడం అసాధ్యం.' ఎందుకంటే ఇక్కడ ఈ వికృత రాక్షస స్త్రీల చేత ఇంతలా క్రూరంగా పీడించబడుతూ, శ్రీరామునికి దూరమైనప్పటికీ, నేను ఈ ఘోర వేదనలో ఒక్క క్షణమైనా బ్రతికే ఉన్నాను."  "ఆత్మజ్ఞానియైన ఆ శ్రీరాముడు లేని నా ఈ జీవనం ఒక భయంకరమైన, మండుతున్న విషాన్ని మింగినంత కష్టంగా, వేదనాభరితంగా ఉంది. నిశ్చయముగా, శ్రీరాముడు లక్ష్మణునితో కలిసి రాక్షసుల ఈ లంకను క్షుణ్ణంగా వెతుకుతాడు." "ఆయన అలా వెతికినప్పుడు, నా రక్షకుడు నా పక్కన లేనందుకు నేను ఇప్పుడు ఎలా ఏడుస్తున్నానో, అలాగే ఈ రాక్షస స్త్రీల ప్రతి ఒక్కరి ఇంట్లోనూ త్వరలోనే ఏడుపులు, పెడబొబ్బలు వినబడతాయి. ఆ ఇద్దరు వీరుల కంటపడిన ఏ శత్రువు కూడా ఒక్క క్షణమైనా ప్రాణాలతో మిగలలేడు. ఎంతో త్వరలోనే, ఈ లంక అంతటా శవాల చితుల నుండి లేచే పొగ మేఘాలతో నిండి, గద్దల సమూహాలు చుట్టూ తిరుగుతూ, ఇదంతా ఒక పెద్ద శ్మశాన వాటికగా మారిపోతుంది."  "చాలా కొద్ది సమయంలోనే నా హృదయ సంకల్పం నెరవేరుతుంది. మీ రాజు యొక్క ఈ దుర్మార్గపు ప్రవర్తనే మీ అందరి సర్వనాశనానికి మరియు మీ అదృష్టం తలకిందులు కావడానికి నిదర్శనం. లంక అంతటా కనిపిస్తున్న ఈ అశుభ సూచకాలను (దుశ్శకునాలను) బట్టి చూస్తే, ఈ నగరం చాలా త్వరలోనే తన సమస్త కాంతిని, వైభవాన్ని కోల్పోబోతోందని స్పష్టమవుతోంది. పాపాత్ముడైన రాక్షస రాజు రావణుడు హతమార్చబడగానే, ఎవరూ జయించలేని ఈ లంకా నగరం ఒక దిక్కులేని, దీనమైన విధవరాలిలా కృశించిపోతుంది."  "ప్రస్తుతం పండుగలు, సమృద్ధిగా ఉన్న సంపదలతో విరాజిల్లుతున్న ఈ లంకా నగరం, త్వరలోనే చనిపోయిన రాక్షసుల శవాలతో నిండి, భర్తను కోల్పోయిన స్త్రీలా మారుతుంది. ఎంతో త్వరలోనే, ప్రతి ఒక్క ఇంట్లోనూ రాక్షస కన్యలు గట్టిగా ఏడుస్తూ చేసే ఆర్తనాదాలను నేను వినబోతున్నాను. సంపూర్ణమైన ఘోర చీకటిలో మునిగిపోయి, తన కాంతి పూర్తిగా ఆరిపోయి, తన అగ్రశ్రేణి రాక్షస యోధులంతా హతమార్చబడ్డాక, ఈ లంకా నగరం శ్రీరాముని వేగవంతమైన బాణాల చేత పూర్తిగా బూడిదగా మారిపోతుంది."  "కోణాలలో ఎర్రటి కాంతులు కలిగిన ఆ వీరశ్రేష్ఠుడైన శ్రీరామునికి, నేను ఇక్కడ రావణుడి అంతఃపురంలో బందీగా ఉన్నానని ఖచ్చితంగా తెలిస్తే ఎంత బాగుండు! ఈ క్రూరమైన, పరమ నీచుడైన రావణుడు నాకై విధించిన ఆ చివరి గడువు ఇప్పుడు వచ్చేసింది. ఈ పాపాత్ములైన నిశాచరులకు ధర్మం అంటే ఏంటో తెలియదు, వారి నైతిక ఉల్లంఘనల వల్ల ఇక్కడ ఒక మహా ప్రళయం సంభవించబోతోంది. ఈ మాంసాహార రాక్షసులకు ధర్మ సూత్రాల పట్ల ఎలాంటి అవగాహన లేదు. ఈ రాక్షస రాజు నిశ్చయముగా నన్ను తన ఉదయకాలపు అల్పాహారంగా చంపమని ఆజ్ఞాపిస్తాడు." "సుందరుడైన ఆ శ్రీరాముడు లేకుండా నేను దీనిని ఎలా భరించగలను? పద్మ పత్రాల వంటి కళ్లు కలిగి, కోణాలలో ఎర్రటి కాంతులు గల నా శ్రీరాముని చూడలేక నేను అమితమైన వేదనను అనుభవిస్తున్నాను. ఇక్కడ, ఇప్పుడే ఎవరైనా నాకు తీక్షణమైన విషాన్ని ఇస్తే ఎంత బాగుండు, నా భర్త లేకుండా ఒక్క రోజు కూడా బ్రతకడం కంటే, నేను ఆ యమధర్మరాజు (వైవస్వతుడు) సన్నిధికే వేగంగా వెళ్లిపోతాను."

 

ఇత్యార్షే శ్రీ మూల రామాయణే సుందరకాండే  అష్టమ: భాగ: