Friday, 13 November 2026

సుందరకాండము – భాగము – 12

 

సుందరకాండము – భాగము – 12

 

ఈ కాండములో సర్గ సంఖ్య

శ్లోకములు

శ్లోకముల సంఖ్య

ఈ కాండములో స్వీకరించిన మొత్తము శ్లోకములు

37

సీతా తద్వచనం శ్రుత్వా పూర్ణచన్ద్రనిభాననా |

హనూమన్తమువాచేదం ధర్మార్థసహితం వచః || ౧||

అమృతం విషసంసృష్టం త్వయా వానరభాషితమ్ |

యచ్చ నాన్యమనా రామో యచ్చ శోకపరాయణః || ౨||

ఐశ్వర్యే వా సువిస్తీర్ణే వ్యసనే వా సుదారుణే |

రజ్జ్వేవ పురుషం బద్ధ్వా కృతాన్తః పరికర్షతి || ౩||

విధిర్నూనమసంహార్యః ప్రాణినాం ప్లవగోత్తమ |

సౌమిత్రిం మాం చ రామం చ వ్యసనైః పశ్య మోహితాన్ || ౪||

శోకస్యాస్య కదా పారం రాఘవోఽధిగమిష్యతి |

ప్లవమానః పరిశ్రాన్తో హతనౌః సాగరే యథా || ౫||

రాక్షసానాం క్షయం కృత్వా సూదయిత్వా చ రావణమ్ |

లఙ్కామున్మూలితాం కృత్వా కదా ద్రక్ష్యతి మాం పతిః || ౬||

స వాచ్యః సన్త్వరస్వేతి యావదేవ న పూర్యతే |

అయం సంవత్సరః కాలస్తావద్ధి మమ జీవితమ్ || ౭||

వర్తతే దశమో మాసో ద్వౌ తు శేషౌ ప్లవఙ్గమ |

రావణేన నృశంసేన సమయో యః కృతో మమ || ౮||

విభీషణేన చ భ్రాత్రా మమ నిర్యాతనం ప్రతి |

అనునీతః ప్రయత్నేన న చ తత్కురుతే మతిమ్ || ౯||

మమ ప్రతిప్రదానం హి రావణస్య న రోచతే |

రావణం మార్గతే సఙ్ఖ్యే మృత్యుః కాలవశం గతమ్ || ౧౦||

జ్యేష్ఠా కన్యానలా నమ విభీషణసుతా కపే |

తయా మమైతదాఖ్యాతం మాత్రా ప్రహితయా స్వయమ్ || ౧౧||

అవిన్ధ్యో నామ మేధావీ విద్వాన్రాక్షసపుఙ్గవః |

ధృతిమాఞ్శీలవాన్వృద్ధో రావణస్య సుసంమతః || ౧౨||

రామాత్క్షయమనుప్రాప్తం రక్షసాం ప్రత్యచోదయత్ |

న చ తస్యాపి దుష్టాత్మా శృణోతి వచనం హితమ్ || ౧౩||

ఆశంసేతి హరిశ్రేష్ఠ క్షిప్రం మాం ప్రాప్స్యతే పతిః |

అన్తరాత్మా హి మే శుద్ధస్తస్మింశ్చ బహవో గుణాః || ౧౪||

ఉత్సాహః పౌరుషం సత్త్వమానృశంస్యం కృతజ్ఞతా |

విక్రమశ్చ ప్రభావశ్చ సన్తి వానరరాఘవే || ౧౫||

చతుర్దశసహస్రాణి రాక్షసానాం జఘాన యః |

జనస్థానే వినా భ్రాత్రా శత్రుః కస్తస్య నోద్విజేత్ || ౧౬||

న స శక్యస్తులయితుం వ్యసనైః పురుషర్షభః |

అహం తస్యానుభావజ్ఞా శక్రస్యేవ పులోమజా || ౧౭||

శరజాలాంశుమాఞ్శూరః కపే రామదివాకరః |

శత్రురక్షోమయం తోయముపశోషం నయిష్యతి || ౧౮||

ఇతి సఞ్జల్పమానాం తాం రామార్థే శోకకర్శితామ్ |

అశ్రుసమ్పూర్ణవదనామువాచ హనుమాన్కపిః || ౧౯||

శ్రుత్వైవ తు వచో మహ్యం క్షిప్రమేష్యతి రాఘవః |

చమూం ప్రకర్షన్మహతీం హర్యృక్షగణసఙ్కులామ్ || ౨౦||

అథ వా మోచయిష్యామి తామద్యైవ హి రాక్షసాత్ |

అస్మాద్దుఃఖాదుపారోహ మమ పృష్ఠమనిన్దితే || ౨౧||

త్వం హి పృష్ఠగతాం కృత్వా సన్తరిష్యామి సాగరమ్ |

శక్తిరస్తి హి మే వోఢుం లఙ్కామపి సరావణామ్ || ౨౨||

అహం ప్రస్రవణస్థాయ రాఘవాయాద్య మైథిలి |

ప్రాపయిష్యామి శక్రాయ హవ్యం హుతమివానలః || ౨౩||

ద్రక్ష్యస్యద్యైవ వైదేహి రాఘవం సహలక్ష్మణమ్ |

వ్యవసాయ సమాయుక్తం విష్ణుం దైత్యవధే యథా || ౨౪||

త్వద్దర్శనకృతోత్సాహమాశ్రమస్థం మహాబలమ్ |

పురన్దరమివాసీనం నాగరాజస్య మూర్ధని || ౨౫||

పృష్ఠమారోహ మే దేవి మా వికాఙ్క్షస్వ శోభనే |

యోగమన్విచ్ఛ రామేణ శశాఙ్కేనేవ రోహిణీ || ౨౬||

కథయన్తీవ చన్ద్రేణ సూర్యేణేవ సువర్చలా |

మత్పృష్ఠమధిరుహ్య త్వం తరాకాశమహార్ణవమ్ || ౨౭||

న హి మే సమ్ప్రయాతస్య త్వామితో నయతోఽఙ్గనే |

అనుగన్తుం గతిం శక్తాః సర్వే లఙ్కానివాసినః || ౨౮||

యథైవాహమిహ ప్రాప్తస్తథైవాహమసంశయమ్ |

యాస్యామి పశ్య వైదేహి త్వాముద్యమ్య విహాయసం || ౨౯||

మైథిలీ తు హరిశ్రేష్ఠాచ్ఛ్రుత్వా వచనమద్భుతమ్ |

హర్షవిస్మితసర్వాఙ్గీ హనూమన్తమథాబ్రవీత్ || ౩౦||

హనూమన్దూరమధ్వనం కథం మాం వోఢుమిచ్ఛసి |

తదేవ ఖలు తే మన్యే కపిత్వం హరియూథప || ౩౧||

కథం వాల్పశరీరస్త్వం మామ్ ఇతో నేతుమిచ్ఛసి |

సకాశం మానవేన్ద్రస్య భర్తుర్మే ప్లవగర్షభ || ౩౨||

సీతాయా వచనం శ్రుత్వా హనూమాన్మారుతాత్మజః |

చిన్తయామాస లక్ష్మీవాన్నవం పరిభవం కృతమ్ || ౩౩||

న మే జానాతి సత్త్వం వా ప్రభావం వాసితేక్షణా |

తస్మాత్పశ్యతు వైదేహీ యద్రూపం మమ కామతః || ౩౪||

ఇతి సఞ్చిన్త్య హనుమాంస్తదా ప్లవగసత్తమః |

దర్శయామాస వైదేహ్యాః స్వరూపమరిమర్దనః || ౩౫||

స తస్మాత్పాదపాద్ధీమానాప్లుత్య ప్లవగర్షభః |

తతో వర్ధితుమారేభే సీతాప్రత్యయకారణాత్ || ౩౬||

మేరుమన్దారసఙ్కాశో బభౌ దీప్తానలప్రభః |

అగ్రతో వ్యవతస్థే చ సీతాయా వానరర్షభః || ౩౭||

హరిః పర్వతసఙ్కాశస్తామ్రవక్త్రో మహాబలః |

వజ్రదంష్ట్రనఖో భీమో వైదేహీమిదమబ్రవీత్ || ౩౮||

సపర్వతవనోద్దేశాం సాట్టప్రాకారతోరణామ్ |

లఙ్కామిమాం సనథాం వా నయితుం శక్తిరస్తి మే || ౩౯||

తదవస్థాప్య తాం బుద్ధిరలం దేవి వికాఙ్క్షయా |

విశోకం కురు వైదేహి రాఘవం సహలక్ష్మణమ్ || ౪౦||

తం దృష్ట్వాచలసఙ్కాశమువాచ జనకాత్మజా |

పద్మపత్రవిశాలాక్షీ మారుతస్యౌరసం సుతమ్ || ౪౧||

తవ సత్త్వం బలం చైవ విజానామి మహాకపే |

వాయోరివ గతిం చాపి తేజశ్చాగ్నిరివాద్భుతమ్ || ౪౨||

ప్రాకృతోఽన్యః కథం చేమాం భూమిమాగన్తుమర్హతి |

ఉదధేరప్రమేయస్య పారం వానరపుఙ్గవ || ౪౩||

జానామి గమనే శక్తిం నయనే చాపి తే మమ |

అవశ్యం సామ్ప్రధార్యాశు కార్యసిద్ధిరిహాత్మనః || ౪౪||

అయుక్తం తు కపిశ్రేష్ఠ మయా గన్తుం త్వయా సహ |

వాయువేగసవేగస్య వేగో మాం మోహయేత్తవ || ౪౫||

అహమాకాశమాసక్తా ఉపర్యుపరి సాగరమ్ |

ప్రపతేయం హి తే పృష్ఠాద్భయాద్వేగేన గచ్ఛతః || ౪౬||

పతితా సాగరే చాహం తిమినక్రఝషాకులే |

భయేయమాశు వివశా యాదసామ్ అన్నముత్తమమ్ || ౪౭||

న చ శక్ష్యే త్వయా సార్ధం గన్తుం శత్రువినాశన |

కలత్రవతి సన్దేహస్త్వయ్యపి స్యాదసంశయమ్ || ౪౮||

హ్రియమాణాం తు మాం దృష్ట్వా రాక్షసా భీమవిక్రమాః |

అనుగచ్ఛేయురాదిష్టా రావణేన దురాత్మనా || ౪౯||

తైస్త్వం పరివృతః శూరైః శూలముద్గర పాణిభిః |

భవేస్త్వం సంశయం ప్రాప్తో మయా వీర కలత్రవాన్ || ౫౦||

సాయుధా బహవో వ్యోమ్ని రాక్షసాస్త్వం నిరాయుధః |

కథం శక్ష్యసి సంయాతుం మాం చైవ పరిరక్షితుమ్ || ౫౧||

యుధ్యమానస్య రక్షోభిస్తతస్తైః క్రూరకర్మభిః |

ప్రపతేయం హి తే పృష్ఠద్భయార్తా కపిసత్తమ || ౫౨||

అథ రక్షాంసి భీమాని మహాన్తి బలవన్తి చ |

కథం చిత్సామ్పరాయే త్వాం జయేయుః కపిసత్తమ || ౫౩||

అథ వా యుధ్యమానస్య పతేయం విముఖస్య తే |

పతితాం చ గృహీత్వా మాం నయేయుః పాపరాక్షసాః || ౫౪||

మాం వా హరేయుస్త్వద్ధస్తాద్విశసేయురథాపి వా |

అవ్యవస్థౌ హి దృశ్యేతే యుద్ధే జయపరాజయౌ || ౫౫||

అహం వాపి విపద్యేయం రక్షోభిరభితర్జితా |

త్వత్ప్రయత్నో హరిశ్రేష్ఠ భవేన్నిష్ఫల ఏవ తు || ౫౬||

కామం త్వమపి పర్యాప్తో నిహన్తుం సర్వరాక్షసాన్ |

రాఘవస్య యశో హీయేత్త్వయా శస్తైస్తు రాక్షసైః || ౫౭||

అథ వాదాయ రక్షాంసి న్యస్యేయుః సంవృతే హి మామ్ |

యత్ర తే నాభిజానీయుర్హరయో నాపి రాఘవః || ౫౮||

ఆరమ్భస్తు మదర్థోఽయం తతస్తవ నిరర్థకః |

త్వయా హి సహ రామస్య మహానాగమనే గుణః || ౫౯||

మయి జీవితమాయత్తం రాఘవస్య మహాత్మనః |

భ్రాతౄణాం చ మహాబాహో తవ రాజకులస్య చ || ౬౦||

తౌ నిరాశౌ మదర్థే తు శోకసన్తాపకర్శితౌ |

సహ సర్వర్క్షహరిభిస్త్యక్ష్యతః ప్రాణసఙ్గ్రహమ్ || ౬౧||

భర్తుర్భక్తిం పురస్కృత్య రామాదన్యస్య వానర |

నాహం స్ప్రష్టుం పదా గాత్రమిచ్ఛేయం వానరోత్తమ || ౬౨||

యదహం గాత్రసంస్పర్శం రావణస్య గతా బలాత్ |

అనీశా కిం కరిష్యామి వినాథా వివశా సతీ || ౬౩||

యది రామో దశగ్రీవమిహ హత్వా సరాక్షసం |

మామితో గృహ్య గచ్ఛేత తత్తస్య సదృశం భవేత్ || ౬౪||

శ్రుతా హి దృష్టాశ్చ మయా పరాక్రమా

మహాత్మనస్తస్య రణావమర్దినః |

న దేవగన్ధర్వభుజఙ్గరాక్షసా

భవన్తి రామేణ సమా హి సంయుగే || ౬౫||

సమీక్ష్య తం సంయతి చిత్రకార్ముకం

మహాబలం వాసవతుల్యవిక్రమమ్ |

సలక్ష్మణం కో విషహేత రాఘవం

హుతాశనం దీప్తమివానిలేరితమ్ || ౬౬||

సలక్ష్మణం రాఘవమాజిమర్దనం

దిశాగజం మత్తమివ వ్యవస్థితమ్ |

సహేత కో వానరముఖ్య సంయుగే

యుగాన్తసూర్యప్రతిమం శరార్చిషమ్ || ౬౭||

స మే హరిశ్రేష్ఠ సలక్ష్మణం పతిం

సయూథపం క్షిప్రమిహోపపాదయ |

చిరాయ రామం ప్రతి శోకకర్శితాం

కురుష్వ మాం వానరముఖ్య హర్షితామ్ || ౬౮||

68

784

ఆయన మాటలు విన్న సీత, నిండు చందమామలా ప్రకాశించే ముఖంతో, ధర్మబద్ధమైనవి, గంభీరమైన అర్థంతో కూడినవి అయిన ఈ మాటలను హనుమంతునితో చెప్పింది: 

"ఓ వానరుడా! నువ్వు మాట్లాడిన మాటలు విషం కలిపిన అమృతంలా ఉన్నాయి—రాముడు నన్ను తప్ప మరెవరినీ తలచుకోవడం లేదని చెప్పడం అమృతం అయితే, ఆయన దుఃఖంతో పూర్తిగా కృశించిపోతున్నాడని చెప్పడం విషం లాంటిది. అపారమైన ఐశ్వర్యంలోనైనా, భయంకరమైన ఆపదలోనైనా, విధి మనిషిని తాడుతో గట్టిగా బంధించినట్లు తన వెంట లాగుతుంది. వానరశ్రేష్ఠుడా! సమస్త జీవులకూ విధి ఖచ్చితంగా దాటశక్యం కానిది. లక్ష్మణుడిని, నన్ను, రాముడిని చూడు, మేమందరం వ్యాకులపడి ఈ తీవ్రమైన బాధలో చిక్కుకున్నాము.”

“సముద్రంలో నౌక మునిగిపోయిన మనిషిలాగా, అలసిపోయి ఈ దుఃఖసముద్రంలో ఈదుతున్న రాఘవుడు దీనిని ఎప్పుడు దాటి అవతలి ఒడ్డుకు చేరుకుంటాడు? నా భర్త రాక్షసులను సంహరించి, రావణుడిని వధించి, లంకా నగరమును పెకలించి, చివరకు నన్ను ఎప్పుడు చూస్తాడు? ఆయనను త్వరపడమని చెప్పు, ఎందుకంటే నా ప్రాణాలు ఈ ఏడాది కాలపరిమితి ముగియనంత వరకే ఉంటాయి.” 

“ ఓ వానరుడా! ఇది పదో నెల నడుస్తోంది; క్రూరుడైన రావణుడు నాకు ఇచ్చిన గడువులో ఇంకా రెండు నెలలు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి. నా తిరుగు ప్రయాణం గురించి రావణుడిని అతని తమ్ముడు విభీషణుడు ఎంతో బతిమాలాడు, కానీ రావణుడు తన మనస్సును మార్చుకోలేదు. నన్ను అప్పగించడం రావణుడికి ఇష్టం లేదు. ఆయన పూర్తిగా కాలానికి (మృత్యువుకు) వశుడై ఉన్నాడు, యుద్ధంలో మరణం ఆయన కోసం వేటాడుతోంది." 

"ఓ వానరుడా! విభీషణుడి పెద్ద కుమార్తె పేరు అనల. ఆమె తల్లి స్వయంగా ఆమెను ఇక్కడికి పంపిన తర్వాత, ఆమే ఈ విషయాన్ని నాకు చెప్పింది. రాక్షసులలో బుద్ధిమంతుడు, వివేకి, ఓర్పు కలవాడు, అత్యంత సద్గుణవంతుడు మరియు పెద్దవాడైన అవింధ్యుడనే వాడు రావణుడి చేత ఎంతగానో గౌరవించబడతాడు. రాముని చేతిలోనే రాక్షస వంశ నాశనం జరుగుతుందని ఆయన రావణుడిని హెచ్చరించాడు. అయినప్పటికీ, ఆ దుర్మార్గుడు ఆయన హితబోధను వినడానికి నిరాకరిస్తున్నాడు. వానరశ్రేష్ఠుడా! నా భర్త త్వరలోనే నన్ను చేరుకుంటాడనే పూర్తి నమ్మకం నాకు ఉంది. నా అంతరాత్మ పవిత్రమైనది, మరియు ఆయన అసంఖ్యాకమైన ఉత్తమ గుణాలను కలిగి ఉన్నాడు." 

"ఉత్సాహం, పౌరుషం, ధైర్యం, కరుణ, కృతజ్ఞత, పరాక్రమం మరియు అపారమైన శక్తి—ఇవన్నీ రాఘవునిలో ఉన్నాయి. జనస్థానంలో తన తమ్ముని సహాయం కూడా లేకుండా ఒంటరిగా పద్నాలుగు వేల మంది రాక్షసులను సంహరించిన ఆ వీరుని ముందు ఏ శత్రువు వణకడు? నరశ్రేష్ఠుడైన ఆయన ఆపదలకు చలించడు. ఇంద్రుని శక్తిని ఆయన భార్య పౌలోమి (శచీదేవి) ఎలా ఎరుగునో, నేను ఆయన మహా మహిమను అలా ఎరుగుదును. ఓ వానరుడా! వీరుడైన రాముడు సూర్యుని వంటివాడు, ఆయన బాణ కిరణాల సమూహంతో శత్రువులైన రాక్షస సైన్యమనే నీటిని పూర్తిగా ఎండబెట్టేస్తాడు." 

రాముని కోసం దుఃఖంతో కృశించిపోతూ, ముఖమంతా కన్నీళ్లతో నిండి విలపిస్తున్న ఆమెకు, వానరుడైన హనుమంతుడు ఇలా బదులిచ్చాడు: 

"ఓ దేవీ! రాఘవుడు నా మాటలు విన్న మరుక్షణమే, వానరులు, ఎలుగుబంట్ల సైన్యంతో కూడిన భారీ సైన్యాన్ని నడిపిస్తూ త్వరలోనే ఇక్కడికి వస్తాడు. లేదా, నేనే స్వయంగా ఈ రోజే నిన్ను ఈ రాక్షసుడి నుండి రక్షిస్తాను! ఈ బాధ నుండి తప్పించుకోవడానికి, నా వీపుపైకి ఎక్కు, ఓ నిందారహితమైన నారీ! నిన్ను నా వీపుపై భద్రంగా ఉంచుకుని, నేను సముద్రాన్ని దాటుతాను. రావణుడితో సహా మొత్తం లంకా నగరాన్ని కూడా మోయగల శక్తి నాకుంది. ఓ మైథిలీ! అగ్నిదేవుడు పవిత్రమైన హవిస్సును ఇంద్రునికి సమర్పించినట్లు, ప్రస్రవణ పర్వతంపై ఉన్న రాఘవునికి ఈ రోజే నిన్ను అప్పగిస్తాను." 

"ఓ వైదేహీ! రాక్షస సంహార సమయంలో విష్ణుమూర్తి వలె, లక్ష్మణుడితో కలిసి తీవ్ర ప్రయత్నంలో ఉన్న రాముడిని నువ్వు ఈ రోజే చూస్తావు. నిన్ను చూడాలని ఆరాటపడుతూ, గజరాజు తలపై గంభీరంగా కూర్చున్న ఇంద్రునిలా ఆశ్రమంలో వేచి ఉన్న ఆ అపార పరాక్రమవంతుడిని నువ్వు చూస్తావు. నా వీపుపైకి ఎక్కు, ఓ దేవీ! సందేహించకు, ఓ సుందరీ! రోహిణి చంద్రుడిని చేరుకున్నట్లు, నువ్వు రామునితో తిరిగి కలవడానికి సిద్ధపడు." 

"రోహిణి చంద్రునితో మాట్లాడినట్లు, లేదా సువర్చల సూర్యునితో కలిసి ఉన్నట్లు—నువ్వు నా వీపుపై ఎక్కి ఆకాశాన్ని, మహా సముద్రాన్ని దాటు. ఓ సుందరీ! నిన్ను తీసుకుని నేను ఇక్కడి నుండి బయలుదేరినప్పుడు, లంకలోని ఏ నివాసికీ నా వేగాన్ని అందుకోవడానికి గానీ, నన్ను వెంబడించడానికి గానీ శక్తి లేదు. నేను ఆకాశమార్గాన ఇక్కడికి ఎలా వచ్చానో, అలాగే నిన్ను ఆకాశంలోకి తీసుకెళ్తూ ఖచ్చితంగా అదే మార్గంలో తిరిగి వెళ్తాను. చూడు, ఓ వైదేహీ!"

వానరశ్రేష్ఠుని నుండి వచ్చిన ఈ ఆశ్చర్యకరమైన ప్రతిపాదనను విన్న మైథిలి శరీరం అంతా ఆనందం, ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయింది, ఆమె హనుమంతుడితో ఇలా అంది:

"హనుమంతా! ఇంత సుదూర ప్రాంతానికి నన్ను ఎలా తీసుకెళ్లాలనుకుంటున్నావు? నిజంగా, నీ ఈ ఆలోచన నాకు నీ వానర స్వభావాన్ని గుర్తుచేస్తోంది, ఓ వానర యూథపతీ! అంత చిన్న శరీరంతో, నన్ను ఇక్కడి నుండి నరనాథుడైన నా భర్త వద్దకు ఎలా తీసుకెళ్లగలనని అనుకుంటున్నావు? "

సీత మాటలు విన్న వాయుపుత్రుడైన కీర్తిమంతుడైన హనుమంతుడు, తన సామర్థ్యాన్ని తక్కువగా అంచనా వేసినట్లు భావించాడు. (హనుమంతుడు తనలో తాను ఇలా అనుకున్నాడు:) "ఈ నల్లని కన్నులు గల నారికి నా నిజమైన బలం గానీ, నా శక్తి గానీ తెలియదు. కాబట్టి, నేను కోరిన రూపం ధరించగల నా స్వరూపాన్ని వైదేహి చూపుతాను."

అలా ఆలోచించి, వానరశ్రేష్ఠుడు, శత్రుమర్దనుడైన హనుమంతుడు వైదేహికి తన నిజరూపాన్ని ప్రదర్శించాడు. ఆ చెట్టుపై నుండి కిందకు దూకి, జ్ఞాని అయిన ఆ వానరశ్రేష్ఠుడు సీత మనస్సులో పూర్తి నమ్మకాన్ని కలిగించడానికి తన శరీరాన్ని విస్తరించడం ప్రారంభించాడు. భగభగమండే అగ్ని తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, మహా మేరు పర్వతం లేదా మందర పర్వతం వలె హనుమంతుడు సీత ముందు గంభీరంగా నిలబడ్డాడు. పర్వతమంత ఎత్తున ఉన్న ఆ అపార పరాక్రమవంతుడైన వానరుడు, రాగి రంగు ముఖం, వజ్రాల వంటి పళ్లు, భయంకరమైన గోళ్లతో వైదేహితో ఇలా అన్నాడు: 

"ఈ లంకా నగరాన్ని—దాని పర్వతాలు, అడవులు, కోటలు, రక్షణ గోడలు, ద్వారాలతో సహా—దాని పాలకుడితో కలిపి మోసుకెళ్లగల శక్తి నాకుంది. కాబట్టి, ఓ దేవీ! ఈ నిజంపై మనస్సు లగ్నం చేసి, సందేహాలన్నింటినీ వీడిపో. రాఘవుడిని, లక్ష్మణుడిని వారి శోకాగ్ని నుండి విముక్తులను చేయి, ఓ వైదేహీ!"

పర్వతమంత ఎత్తున ఉన్న అతనిని చూసి, విశాల నేత్రాలు గల జనకనందిని వాయుదేవుని పుత్రుడితో ఇలా అంది:

"ఓ మహా వానరుడా! నీ నిజమైన బలాన్ని, నీ అపారమైన శక్తిని, వాయువేగంతో సమానమైన నీ వేగాన్ని మరియు అగ్ని వంటి నీ అసాధారణ తేజస్సును నేను ఇప్పుడు గుర్తించాను. లేకపోతే, ఒక సామాన్య వానరుడు అపారమైన సముద్రాన్ని దాటి ఈ దేశానికి ఎలా రాగలడు, ఓ వానరశ్రేష్ఠుడా? ఆకాశంలో ప్రయాణించగల నీ సామర్థ్యాన్ని, నన్ను మోయగల నీ బలాన్ని నేను నమ్ముతున్నాను. అయితే, మన అంతిమ లక్ష్యం ఎలా విజయవంతంగా నెరవేరుతుందో మనం త్వరగా, జాగ్రత్తగా ఆలోచించాలి."

"ఓ వానరోత్తమా! నేను నీతో కలిసి ప్రయాణించడం ఎంతమాత్రం తగదు. వాయు చండమారుతంతో సమానమైన నీ ప్రయాణ వేగానికి నేను మూర్ఛపోవచ్చు. ఆకాశంలో అంత ఎత్తున, విశాలమైన సముద్రం పైన, నువ్వు మహావేగంతో ముందుకు దూసుకుపోతున్నప్పుడు భయంతో నేను పట్టు కోల్పోయి నీ వీపుపై నుండి కింద పడిపోవచ్చు. తిమింగలాలు, మొసళ్లు, భయంకరమైన జలచరాలతో నిండివున్న సముద్రంలో పడిపోతే, నేను క్షణంలో ఆ సముద్ర జీవులకు ఆహారమైపోతాను." 

"అంతేకాకుండా, ఓ శత్రునాశకుడా! నేను నీతో రాలేను, ఎందుకంటే వివాహిత అయిన ఒక స్త్రీని నువ్వు రక్షించే ఈ చర్య ఖచ్చితంగా అనుమానాలకు దారితీస్తుంది మరియు అది నీకు కూడా ప్రమాదాన్ని తెస్తుంది. నన్ను తీసుకెళ్తుండటం చూసి, దుర్మార్గుడైన రావణుని ఆజ్ఞల ప్రకారం భయంకర పరాక్రమవంతులైన రాక్షసులు వెంటనే మనల్ని వెంబడిస్తారు. ఈటెలు, గదలు చేతబట్టిన ఆ భయంకర వీరులచేత చుట్టుముట్టబడి, ఒక స్త్రీని రక్షించే ప్రయత్నంలో నువ్వు తీవ్ర ప్రమాదంలో పడతావు, ఓ వీరుడా! అనేక మంది రాక్షసులు ఆకాశంలో ఆయుధాలతో నిన్ను ముట్టడిస్తారు, కానీ నువ్వు మాత్రం నిరాయుధుడిగా ఉంటావు. నువ్వు వారితో పోరాడుతూ, అదే సమయంలో నన్ను ఎలా రక్షించగలవు?" 

"ఓ వానరోత్తమా! నువ్వు ఆ క్రూర హృదయులైన రాక్షసులతో పోరాడుతున్నప్పుడు, నేను భయంతో నీ వీపుపై నుండి కింద పడిపోవచ్చు. లేదా భయంకరమైన, భారీ శారీరక బలం గల ఆ రాక్షసులు యుద్ధంలో నిన్ను ఒకవేళ లొంగదీసుకుంటే అప్పుడేం జరుగుతుంది, ఓ వానరశ్రేష్ఠుడా? లేదా నువ్వు యుద్ధంలో వారిని ఎదుర్కోవడానికి తిరిగినప్పుడు నేను కింద పడిపోవచ్చు, అప్పుడు ఆ పాపాత్ములైన రాక్షసులు నన్ను పట్టుకుని మళ్లీ వెనక్కి లాక్కుపోతారు. వారు నన్ను నీ చేతుల్లో నుండి లాక్కోవచ్చు లేదా అక్కడికక్కడే చంపేయవచ్చు. యుద్ధంలో గెలుపోటములు ఎప్పుడూ ఊహించలేనివి, అనిశ్చితమైనవి."

"నేను ఆ రాక్షసుల చేత భయభ్రాంతులకు గురై, ఒకవేళ చంపబడినా లేదా నాకు హాని జరిగినా, వానరశ్రేష్ఠుడా, నువ్వు చేసిన ఈ అపారమైన ప్రయత్నాలన్నీ పూర్తిగా వ్యర్థమైపోతాయి. నువ్వు ఒంటరిగానే ఆ రాక్షసులనందరినీ సంహరించగల సమర్థుడివనే మాట నిజమే కావచ్చు. అయినప్పటికీ, ఆ రాక్షసులు నీ చేతిలో హతమైతే, రాముని యొక్క మహిమాన్వితమైన కీర్తి ప్రతిష్ఠలు తగ్గిపోతాయి. లేదా, ఆ రాక్షసులు నన్ను ఎవరికీ తెలియని ఏదైనా రహస్య, దుర్భేద్యమైన ప్రదేశంలో దాచిపెట్టవచ్చు, అక్కడ నన్ను వానరులు గానీ, రాఘవుడు గానీ ఎన్నటికీ కనుగొనలేకపోవచ్చు. అటువంటి పరిస్థితి వస్తే, నా కోసం చేపట్టిన ఈ సుదీర్ఘ అన్వేషణ అంతా నిష్ఫలమవుతుంది. రాముడే స్వయంగా వచ్చి నన్ను రక్షించినప్పుడే దానికి అపారమైన కీర్తి, ధర్మం చేకూరుతాయి."

"ఓ మహాబాహూ! మహాత్ముడైన రాఘవుని, ఆయన సోదరుల మరియు మీ సమగ్ర వానర రాజవంశం యొక్క ప్రాణాలు పూర్తిగా నా మనుగడపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి. నాపై ఆశలు వదులుకుని, దుఃఖంతో, వేదనతో కృశించిపోయి, వారు సమస్త ఎలుగుబంట్లు, వానరులతో కలిసి ఖచ్చితంగా తమ ప్రాణాలను త్యాగం చేస్తారు. ఓ వానరుడా! నా భర్తపై నాకున్న అనన్యమైన భక్తిని గౌరవించు, వానరోత్తమా, రాముడు తప్ప మరే ఇతర పురుషుని శరీరాన్ని నేను స్వచ్ఛందంగా తాకాలని ఆశించను! నేను రావణుని శరీర స్పర్శకు గురయ్యానంటే, అది కేవలం నన్ను బలాత్కారంగా లాక్కొని రావడం వల్లే జరిగింది. అప్పుడు నేను నిస్సహాయురాలిని, రక్షణ లేనిదాన్ని మరియు పూర్తిగా అతని వశంలో ఉన్నదాన్ని." 

"దశకంఠుడైన ఆ రావణుడిని అతని సమస్త రాక్షస సైన్యంతో సహా రాముడు ఇక్కడే సంహరించి, నన్ను స్వయంగా తనతో పాటు తీసుకెళ్తేనే, అది ఆయన కీర్తికి తగినట్లుగా ఉంటుంది. శత్రుమర్దనుడైన ఆ మహాత్ముని యుద్ధరంగ పరాక్రమం గురించి నేను విన్నాను, స్వయంగా చూశాను కూడా. దేవతలు, గంధర్వులు, నాగులు లేదా రాక్షసులు ఎవరూ కూడా యుద్ధంలో రామునికి సాటిరారు. అసాధారణమైన విల్లు ధరించి, అమిత పరాక్రమంతో, ఇంద్రునితో సమానమైన శౌర్యంతో ఉన్న ఆయనను, లక్ష్మణుడితో కలిసి యుద్ధరంగంలో చూసిన తర్వాత ఎవరు మాత్రం ఆయనను ఎదిరించి నిలబడగలరు?" 

"ఆయన వాయువుతో కూడిన ప్రజ్వరిల్లే అగ్ని వంటివాడు. వానర నాయకుడా! లక్ష్మణుడితో కూడి ఉన్న ఆ రాఘవుడిని యుద్ధరంగంలో ఎవరు మాత్రం ఎదిరించగలరు? యుగాంతంలో సూర్యకిరణాల వలె ప్రకాశించే బాణములతో, ఆగ్రహించిన దిగ్గజం వలె ఆయన దృఢంగా నిలిచి ఉంటాడు. కాబట్టి, ఓ వానరశ్రేష్ఠుడా, లక్ష్మణుడిని, వానర సైన్యాలను వెంటబెట్టుకుని నా భర్తను త్వరగా ఇక్కడికి తీసుకురా. రాముని కోసం ఇంతకాలంగా దుఃఖంతో కృశించిపోతున్న నాకు ఆనందాన్ని ప్రసాదించు!"

ఇత్యార్షే శ్రీ మూల రామాయణే సుందరకాండే  ద్వాదశ: భాగ:

No comments:

Post a Comment